Yıldırım Beyazıd

Önceki yazıya buradan

Haçlı Seferi Ve Niğbolu Muhaberesi

1) Macar kralı Sigismund’un teşvikiyle 1396’da haçlı ordusu toplanıyor. 100-120 bin kişilik ordu Niğbolu’ya geliyor.

2) Yıldırım, bunu haber alır almaz İstanbul kuşatmasını kaldırıp, bütün kuvvetleriyle oraya yönelliyor. 70-80 bin kişilik ordu ve sırp birlikleriyle oda Niğboluna geliyor.

3) Çok iyi komutanlara sahip olan Osmanlı ordusu düzensiz haçlı ordusunu dağıtıyor. Esir edilen fransız şövalyeleri parayla satılıyor. Haçlıların buraya gelene kadar geçtikleri yerleri yakması ve esir almayıp öldürmesi Yıldırımı çok sinirlendirmiştir. Esirlerin çoğunu bu sebeple öldürtüyor. 20 yaş altındakileri öldürmüyorlar tabi ki küçük oldukları için. Neyse Macar taraflarından birkaç yer alınsa da büyüme uygun görülmeyerek buralarda durulmamıştır.1396

4) Yıldırım tekrar İstanbul’u kuşattı. Bütün yemek kaynaklarını engelledi. O zamanlar sur yıkacak toplar olmadığı için, şehrin açlıktan teslimi beklendi. İstanbul’da halk açlıktan kıvranıyordu ve şehir düşmek üzereydi.

Yıldırım Beyazid

5) Manuel’e, imparatorluktan çekilmesi ve Yuannis’in başa geçmesini Yıldırım teklif ediyor. Manuel, mecburen imparatorluğu bırakıp avrupaya yardım için gidiyor. Daha önceden Yuannis ile şehrin teslimi için anlaşan, karşılığında da Moray’ı vermeyi kabul eden Yıldırım, tongaya düşerek anlaşmadan vazgeçildiğini öğrendi. Şehir kuşatılması devam etti.

6) Fransız hakimiyetine giren Ceneviz ve Venedikliler deniz yoluyla İstanbula bir miktar yardım ediyordu, donanması olmayan Yıldırımda ne yapsın içiyordu heralde eheheh

7) Tam “alıyoruz ulan” dendiğinde Timur tehlikesi ortaya çıktı. Neden çıktı anlattık. Yıldırım hızla doğuya gidip Yuannisle ağır şartlar ile anlaştı. Anlaşma şartlarını da Bizans bölümünde anlattık

8) Mora beyi, ortadoks olan şehri katolik rodos şövalyelerine satmış. Fakat halk katolik şovalyeleri görünce onlara saldırmış, isyan etmiş. Yıldırım araya girerek isyanı bastırırmış. Beyde parayı geri vermiş mecburen.

9) Haçlıları fırsat bilen Karaman beyi etrafa saldırmış. Yıldırım bu sefer kesin Karamanlıların işini bitirmek üzere üstlerine gidiyor. Karaman beyi Alaüddini ele geçirip öldürüyor (1397). Alaüddin beyine Yıldırım “neden ayaklanırsın” diye sormuş oda “bende senin gibi beyim, neden ayaklanmayayım” demiş. Tabi kellesi gitmiş.

10) Müslüman Samsun alınıyor. Öbür Samsuna dokunulmuyor.

11) Kadı Burhaneddin’den Sivas ve Malatya alınıyor (1399)

12) Yıldırım, Timur tehlikesi olunca oraya yöneldi. Timur 1398 de İran’ı aldı. Bağdat’ı 1393 ve Hindistan’ı aldı 1399. Beyler Sultan Ahmed ve Kara Yusuf kaçıp Yıldırıma sığındılar. Timur ikisininde verilmesini istiyor ve tabi ki hakimiyetinin tanınmasını, yıldırım red cevabını veriyor.

13) Timur Erzincan, Malatya, Suriyeyi ele geçiriyor 1401. Karşılıklı yazışmalar, restleşmeler Ankara savaşını yaptırıyor.

14) Timur çekindiği için en seçkin birliklerini getirtmiştir. (160 bin) Yıldırım 80 bin kişiydi. Savaşta Timur’da 32 de fil vardı. Tabi bilindiğinin aksine savaşı filler değil, savaş sırasında daha önceden satı alınan kara tatarların Timur’a geçmesi belirliyor.

15) Savaşın kaybedileceğini anlayan şehzadeler birer birer yanlarındaki lala larıyla beraber babalarını bırakıp toz olmuşlardır. Çelebi Mehmet daha küçükolduğunda veziriyle Amasyaya kaçarken onu Süleyman çelebi takip etmiştir. İlginç bir not savaşta osmanlı tarafında bulunan sırp birliklerininde kahramanca savaşığı kayıt edilmiştir (20 bin kişi). Yıldırımla beraber iki oğlu Musa ve Mustafa çelebide esir düşmüştür

16) Süleyman Çelebi Bursaya gitmiş oradanda hızla rumeliye kaçmıştır. Timur, Yıldırımın kızlarından birisini torununa nikahlamıştır. Ayrıca ele geçirilen beylikler geri iade edilmiştir. Daha sonra İzmire gidip rodos şovalyeleriyle savaşıp orasını da almıştır (1402). Yaklaşık 15 günde alınan İzmirin ele geçirilme süresinin Yıldırmı şoke ettiği yazılır. Aydınıoğullarına burası verilmiştir.

17) Süleyman çelebiye tanıması için elçi göndermiş, oda kabul etmiştir. İsa çelebi, çelebi mehmet kardeşlerde hakimiyetini kabul emişlerdir. Bizans impartoru osmanlıya verdiği verginin aynısını vermeyi kabul etmiştir. Mısır ve memlük sultanları da hakimiyetini tanımıştır. {anlayacağınız Timur anadoluya mısıra falan ayarı vermiştir. Kendi merkezlerine çok uzak olan bu yerleri vergiye bağlayıp, işgal etmemiştir. Tabi en büyük amaç Osmanlıyı parçalamak, çünkü çok büyüdüklerini görüp birazda çekinmiştir ilerisi için. Sonuçta onları dağıtmış, kendisi adına tehlike kalmamış, anadoluyu bölmüş ve gitmiştir}

18) Heryeri dağıtan Timur memleketine Yıldırımla dönmek istemektedir. Tabi canlı olması çok önemlidir. Çünkü o dönemde Yıldırım dünyada adını duyurmuş çok büyük bir komutan, devlet adamıdır. Tebasına “işte ben bunun gibi bir cengaveri yendim, esir ettim” diyerek gösteriş yapmak istemektedir. Yıldırım da kendisini zehirleyerek öldürmüştür. Timur cenazeyi Musa çelebiye vererek onunla göndermiştir (1403) {tabi bazı tarihçiler “kendini öldürmemiştir” dese de ki osmanlı tarihi böyle yazar, diğer tarihçilerin hemen hemen hepsi kendisini zehirlediğini söylemektedir. Yıldırımın zaten ölmeden önceki konuşmaları, beni oraya canlı götüremeyeceksin tarzı cümleleri olayın açıklayıcısıdır. Yıldırım kendini zehirlediğinde onu kurtarmak için en iyi doktorlarını görevlendirse de ölmüştür. Bir kısım tarihçilerde “müslüman adam intihar etmez” diyerek tarihe inanılmaz bir bakış atarak, alen delona taş çıkartmışlardır}

19) Yıldırım, hırçın, inatçı ve hiddetli bir hükümdar olarak tanınır. Kendisine baş kaldıran ne halka ne asilere göz açtırmamıştı.  Aleme, kadına, içkiye düşkün olduğu, son zamanlarında çok fazla içki içtiği buda asabiyetini artırdığı görülmektedir. Bunların dışında mükemmel bir komutan, asker ve devlet adamıydı. Korkusuz ve ordu önlerinde savaşan yapısı askere büyük cesaret verirdi. Tek hatasını Ankara savaşında yapmış, onun neticesinde de ölmüştür.

20) Osmanlı artık fetret devrine girmiş, şehzadeler arasında taht kavgaları başlamıştır. Artık entrikalardan, ayak oyunlarına hangisi daha iyi oynarsa oyunu o kazanacaktır.

Sonraki yazıya buradan

XIV.-XV. y.y. Osmanlı-Bizans İlişkileri

Önceki yazıya buradan

XIV.-XV. Osmanlı-Bizans İlişkileri

1) 1261’de latinlerden geri kalan İstanbulda durumlar pek iyi değildi. Vergilerden halk bunalmış, Anadolu ve rumelideki yerler elden çıkmıştı. Denizde Venedik ve Cenevizliler kontrolüyle geçiyordu. Karada da soldan Macarlar, sağdan türkler kan kusturuyordu.

2) 1282’de imparator yardım için İlhanlılara kardeşini veriyor biliyorsunuz. İlhanlılar da, batı kıralı o sırada ölünce “kızı alırım gerisine karışmam” diyerek olaya noktayı koyuyor. Bu sırada katalan denilen denizcileri çağırıyorlar. Fakat bunlar genelde hırsızlardan oluşan serseri bir birlik.

3) Not atmamışım sanırım, İspanya kralı işi bitince bunları Bizansa gönderiyor. Oda bunalmış zaten. Katalanlar başarılar kazanıyorlar Türklere karşı. Fakat adamlar ele geçirdikleri yerleride yakıp yıkmaya yağmalamaya başlamışlar heh heh. Bizans iparatoruda Türklerden çok “ulan bunlar banada saldıracak mnkym” diyerek tırsmaya başlamış. Komutanlarını çağırtıp öldürtmüş. Bunu haber alan Katalanlarda trakyayı yakıp yıkmış, Atinayı ele geçirip burada Askeri Demokrasiyi kurmuşlar 1311

4) Latinlerin tekrar işgal tehlikesinin yanında, Papa da Venediklileri ve Fransa kralını İstanbulun fethi için iknaya çalıştı (ulan bu papa varya). Böyle bir ortamda batıdan destek alamayan Bizans impratoru Osman gaziye karşı direniş gösterememiş. {yani Osmanlı daha yeni yeni yayılırken Bizans çok zor durumda}

5) Daha öncede örnek verdiğim yer. İmpratorun torunu genç Andonigos taht kavgasını kazanıp tahta geçmiş. İznike yardım için Orhan gazinin üstüne yürümüş. Fakat Palekenon savaşını kaybetmiş. Bizansta moraller sıfıra inerken, Genç Ando hüngür hüngür ağlamış deniyor 1329

6) 1337’de İzmit kaybediliyor. Büyük bir gelir kaynağı olan izmitin gelirlerinin kesilmesi çok koymuş.

7) Baktıki olmıcak “napalım lan” demiş imparator. Kızını Orhana, diğerinide Bulgar kralına vermiş. “Bari demiş müttefikim yapayım”.{bilmeyenler için, Bizans bu tarihlerde bizim müttefikimiz olmuş. Demek ki, bizim filmlerdeki gibi müslümanları kazığa oturtup, şarap içip, et yiyerek dansöz seyretmekten başka geçmişte bir süre müttefiklerimizmiş}

8) Sırp kralı Duşan bakmış iş yok Bizansta, yardırmış rumeliden 1340

9) Genç Ando 1341 de ölmüş. Yine taht kavası çıkmış.

10) Taht kavgasında Kantakuzen’e Aydınoğlu Umur bey yardım etmiş. Fakat kıyılarına saldırı olduğu için artık yardıma gelemeyeceğini söylenince Kantakuzen ümitsizliğe kapılmış.

11) 1345 te Umur bey Kantakuzene “amcoğlu Orhan bey mert adamdır git ondan yardım iste daaaa” demiş. Oda yardım istemiş.

12) Orhan gazi 5-6 bin asker ile Bizansa yardım edip, Edirneyi geri almış ve Bizansa geri vermiş. 1346’da daha önce genç Andonun kızıylada evlenen Orhan, Kantakuzenin Teodora isimli kızıylada evlenmiş.

13) Orhan gazinin askerleriyle beraber istanbulu kuşatıp imparatorluğunu ilan ediyor Kantakuzen. Yine Orhan gazi 1347 de beraber sırplara karşı savaşıyorlar.

14) Fakat “müttefik ayağı, göt ayağı” (bknz. Benan Pastacı: “kardeş ayağı, göt ayağı”) diyen Kantakuzen, Papadan yardım istemiş 1353. Tabi yine başı sıkıştıkça kayınpeder Orhandan da yardım istemiş. Bulgarlarla savaşta yardımlarından dolayı Geliboludaki Çimbi kalesini Orhana vermiiiiiş.{ilk defa rumeliye çıkıyoruz böylece}

15) Kantakuzen “ulan ben bunlara bu kaleyi verdim ama, bunlar yarın birgün bana saldırır allahım neyapayım” diyerek Orhandan kaleyi geri istemiş. “Anadoludan başka yeri vereyim demiş, para vereyim demiş.” Orhan gazi “kaleyi sen hediye ettin amcoğlu tamam vereyim, ama Geliboluda biz savaştık burdan çıkmam” deyince Kantakuzen hemen topuk yapıp Bulgarlardan ve Macarlardan yardım istemiş. Onlarda “ulan lavuk daha 6 yıl evvel sen bunlarla beraber olup bizle savaştın sikerağğ ulan” deyince öyle kalmış Kantakuzen.{Burda notumu atayım, gördüğünüz gibi bizim ilerlemizin yönünün neden Bizans olduğu. Orhan gazi yine iyi bir komutan ve diplomat olduğu için nerdeyse Bizansla hiç kılıç savaşı yapmadan onun yanında yeralarak “biz size yardım ediyoruz” “biz size bişey yapmıcaz baaaaak aldık edirneyi size verdik baaak” diyerek kobrayı hazırlamışlardır. Bizansında taht kavgalarından dolayı büyük kozlar verdiklerini I.Murada kadar görüyoruz. Sonrasında aynı avantajı Fetret devrinde bize kullanmışlardır onuda yazacağız}

16) Kantakuzen bu şekilde alenen sıçıp, rumeliye türkleri kendi eliyle sokunca, öbür varis Yuannis halkı ayaklandırıp imparator oluyor. 1355

17) Bununda papucu yemeyince Orhanla iyi geçineyim diyor 10 yaşındaki kızını Orhanın oğlu Halil’e nikahlıyor

18) Türkler geliboludan “ulan buraları bize tehlikelidir” diyerek Çorluya doğru yayılıyorlar.

19) Yuannis yine kederlen latinlerden yardım istiyor. Papa ya gidiyor. Papa tabi anasının gözü olduğu için pek yüz vermiyor. “Tamam, mezhebinizi değiştirin yardım edelim” diyor (şerefsiiiiz). {tabi burda Bizans nekadar çaresiz görüyorsunuz. Ortadokslara acıyorum açıkçası hep eziliyorlar bu dönemde. Düşenide kullanıyorlar tabi} 1361

20) Macar kralının yardımıyla geliboldan türkleri atıyorlar. Fakat burda da yine mezhep çatışması yaşanıyor (1367) Yuannis yapacak bir şey olmadığını görünce Papanın yanına gidip Katolikliği kabul ediyor 1369. {şimdi bilmeyenler için yazalım yazdıkmı lan yoksa. O dönemde din kavramı çok farklı arkadaşlar. Toplumlar liderleri hangi dine mensupsa o dini kabul ediyorlar. Yani kral “ben taşa tapıyorum” deyince, halk “yaşa kralım taşa tapıyoruz” diyerek onun benimsediğini hemen olmasada benimsiyorlar. Yani papa, “Bizans impartorunu Katolik yapayım da, gerisi gelir” diyor, tabi kazın ayağı öyle olmuyor}. Fakat İstanbuldaki halk buna itaat etmemiş ve şiddetle karşı çıkmış. Neden karşı çıkıldığını yazdık biliyorsunuz. Katolik nefreti iliklerine işlemiş ozaman. {Efendim tabi Yuanniste neyapsın. Türklerle iyi geçinsemde, bunlar az çok bana yine saldırıp topraklarımı alacak diyor, yardım arıyor ümitsizce}. Avrupada sürekli yardım için dolansada bişey elde edemeyince gerisin geri gelip Osmanlı hakimiyetini tanımış ve asker vermeyi kabul etmiş (I.Murad zamanı 1373)

21) {Hah burasına dikkat, kuvvetli liderin zayıf rakibine karşı yaptığı hareketi görüyoruz, burda ondan faydalanıp nasıl bir damla kan dökmeden neyapıyor bakın I.Murad}. Yuannisin oğlu Andronikos ile I.Muradın oğlu Savcı bey buluşup “dayıoğlu biz neden imparator değiliz, bizim neyimiz eksik” deyip muhtemelen birbirlerini adabazarlı gibi gaza getirerek isyan ediyorlar. Tabi, I.Murad üzerlerine yürüyüp bunları yeniyor ikisinide ele geçiriyor(1375). I.Murad şehzade Savıcının ve Yuannisin gözlerine mil çektiriyor. (mil çektirmek, yani kızgın demir bağlı kişinin gözlerinin önüne getirilir. Büyük oranda su olan gözler, ısı sonucu kurur ve belli bir süre sonrada eriyip akar) Tabi bir farkla, Bizans prensini tam kör yapmayıp istanbula gönderiyor. Savcıyıysa daha sonra hemen öldürtüyor. Neden? belki ilerde kullanırım diye  yazacağım ehehe

22) Venediklilere borcu olan Yuannis ödeyemeyince karşılığında Bozca adayı ve Tenedosu onlara veriyor. Tabi Cenevizliler ayar oluyor buna, hemen plan yapıp gözlerine mil çekilen (tek gözü gören Andronikosu) kaçırıyorlar. Oda imparatorluğunu ilan edip Bozca adayı Cenevizlilere veriyor (1376). {bakın şimdi}. I.Murad, Andronikosu destekleyip asker gönderiyor tabi bir miktar toprak karşılığında. O da imparator olmak için tamam diyerek yardımı kabul ediyor. Yönetimi ele geçirip babasını ve kardeşini hapse atıyor, I.Murada da istediklerini veriyor. Tabi Venedikliler bu olaya kızıyor hemen plan yapılıp 1379 da Yuannisi ve oğlunu kaçırıyorlar. Bunlarda I.Murad a gidiyorlar. I.Murad istekleri doğrultusunda onlara busefer destek olarak onu imparator yapıyor Smiley Tabi vergi ve askerde var. Yıldırım daha sonra körü ve oğlunu Selanik valisi yapıyor ilerde (1390)

23) 1390 Ekimde Yıldırım anadolu seferine çıkmış, yanında Bizans imparatorun oğlu Manuel ve askerleriyle. Sefer dönüşü Yuannisin ölüm haberini duyan Manuel, hemen istanbula geçmiş. Yıldırım kendisinden de izin istenmeyince sinirlenip istanbulu kuşatmış. Kuşatma 7 ay sürmüş. O zamanda sur yıkacak topların daha kullanılmadığını düşünürsek açlıktan şehrin alınması planı işlevsel görünüyor

24) Avrupadan yardım isteyen Manuele yardım eden çıkmamış. Napacaz falan derken Timurun gelişi ortaya çıkıyor. Timurun gelişinin sebepsiz olduğunu söyleyen muhafazakar tarihçilerin dedikleri tabiki doğru değil. Hindistan ve dolaylarını zapteden doğunun türk impratoru Timur, Osmanlının büyük ilerlemesini görmüş, ilerde kendisinede tehlike yaratabileceğini düşünmüş, İstanbulunda alınmasıyla dahada tehlike yaşanacağını anlayıp şehir ele geçmeden anadoluya girmiştir. Amacı, Osmanlıyı dağıtmaktı. Neyse, Timur doğudan gelince Yıldırım mecburen anlaşıp askerleriyle doğuya yöneldi. Bizans imparatoruyla ağır şartlarda anlaştı. Asker ve vergi ile beraber, 700 evlik bir müslüman mahallesi, müslümanların haklarının korunması, şeriat mahkemesi için kadı tayini, 2 cami konularındaki anlaşmaları kabul ettirdi. {tabi ilginç, osmanlı zayıflayınca aynı azınlık haklarını avrupalılar istiyor hatta şimdi bizden isteniyor}

25) 1425’e kadar Manuel imparatorda Bizans bu tarihe kadar ayakta kalıyor. Timur çöküşü yarım asır geciktiriyor yani

26) İmparator, Ankarada Yıldırım esir düşünce hemen istanbuldaki türkleri kovdu, islam mahkemesini kapattı ve Timuru tanıdığını ilan etti.

27) Tekrar nefes alan Bizans, Osmanlıdaki taht kavgalarını iyi kullanmışlardır. Çelebi Mehmeti, rumelideki Musa çelebiye karşı kışkırtmıştır. Mustafa çelebiye yardım etmiş vs. çelebi mehmetin oğlu II.Murad imparator olunca bu sefer Mustafa çelebiyi rumeline gndererek ortalığı karıştırmıştır. Mustafa çelebi Edirne ve gelibolu dolaylarını almış, fakat sözünde durmayıp Bizansa geliboluyu vermemiştir. Bunun üzerine Bizans, II.Murada başvurmuş, rumeliye geçmesi ve yardım için iki oğlunu rehin istemiş kabul edilmemiş tabi. Cenevizliler fırsat bu fırsat deyip II.Murad ile anlaşımışlar (vergi alınmaması, imtiyazlar) ordusunu rumeliye geçirmişler. Rumelide zafer kazanan II.Murad tam rahatladık derken, Bizans elindeki öbür Mustafayı anadoluya geçirmişler. Onuda yenen II.Murad sonunda olaya noktayı koymuş. Bu haberi alan Bizans kralı kalp krizi geçirmiş ve ölmüştür ehehe 1425

28) Yeni imparator, II.Murad ile vergi ve asker verme karşılığında anlaştı

29) Macarlar ve haçlıara karşı Varna savaşı kaybediliyor, sebebi yardıma gidememeleri. Osmanlı askerini Bizans ve Venedik gemileri karşıya geçirmiyor. { ya burası tam net değil bilen açıklayabilir yani kafam gitmiş sanırım. Ama burda boğazda bir engelleme var. Birde Osmanlının anadolu ve rumeliye geçişlerdeki bu taşıma olayına rağmen denizlerde bişeyler yapmamaları yine çok ilginç. Tabi çok daha eski ülkelerden çekinip onları kiralamışlardır ama kardeşim yani orduyuda geçirecek kadar donanma yapılır daaa}

30) Artık istanbulu almak isteyen Fatih, 1453 29 mayısta şehri alıyor. İmparator XI. Konstantin kendi devlet adamlarının bin türlü hıyanetine rağmen sonuna kadar şehri savunmuş ve askerlerinin başında ölmüştür.

Bunlar genel bir yazıdır, ayrıntıları ilerde yazıcam.

Sonraki yazı için buradan