Fetret Devri

Önceki yazıya buradan

Osmanlı Devletinin Parçalanması – Fetret Devri

1) Yıldırım öldükten sonra Osmanlı şehzadeleri arasında mücadeleler başladı. Süleyman çelebi venedik ve cenevizliler ile anlaşıp rumeliye geçti. Peşinden Bizans ile anlaşıp bazı topraklar karşılığında onlarla da anlaştı. Oğlunu ve kızını onlara rehin vererek Edirne’de imparatorluğunu ilan etti.

2) Ankara’da osmanlının yenilmesine rağmen rumelide herhangi bir isyan veya dağılma yaşanmamıştır. Sebebini daha önce elli kere yazdık, ortadoksların müslümanların tebasında yaşamayı tercih etmesi önemli bir etkendir.

3) Macarlar ilginçtir fırsatı değerlendirip saldırmamışlardır. Çünkü o sırada papa bölümünde az çok değindik, avrupa yine karışık durumdadır. Papa, Sicilya kralını macarlara karşı kışkırtmaktadır. Bulgarlar hafif ayaklansa da hemen bastırılmıştır.

4) Babasının cesediyle Musa çelebi Bursa’da, İsa çelebi Balıkesir’de, Çelebi Mehmet Amasya’da imparatorluğunu ilan etti. Timur, Mustafa’yı alıp götürmüştür. Birde çok küçük bir kardeş var oda Bursa’da bulunmaktadır.

5) İsa ile Mehmet çarpışıyor. İsa yenilince Bizansa kaçıyor. Süleymanın isteği ile İsa çelebi oraya nakledildi. Çelebi Mehmet Bursa’yı aldı. Kaçan kardeşi Musa çelebiyide yanına aldı.

6) İsa çelebi, Mehmet çelebiyle dört kez karşılaşsa da hepsinde yenilerek yakalanıp en sonunda öldürüldü.

Musa Ve Süleyman Çelebi

7) Bunu gören Süleyman çelebi hızla anadoluya girip Bursa ve peşinden Ankarayı aldı. Amasya’ya çekilen Mehmet çelebi onunla başedemeyeceğini anlamıştı. Süleyman çelebi, Karamanoğlu topraklarına saldırdı. Karamanlarda başedemeyince Çelebi mehmetten ittifak istedi. Böylece Karaman, Çelebi Mehmet ve Musa bir yanda, diğer yanda da rumeliyi kendine bağlayan Süleyman çelebi vardı. Kendi yanında çok iyi bir vezir olan Ali paşa öldü, böylece Süleymanın kaderi değişecekti.

8) Fakat beyliklerin ittifakına rağmen Süleyman çelebiye karşı başarı sağlayamadılar.

9) Mehmet çelebi, Musa ile anlaşarak onu rumeliye karışıklık çıkarması için yolladı. Musa eğer orada savaşı kazanırsa rumeli imparatoru olacaktı.

10) Eflak kralının kızıyla evlenen Musa taraftarlar topladı. Telaşa düşen Süleyman, hemen rumeline geçti. Bunu fırsat bilen Çelebi Mehmette hızla Ankara ve Bursayı geri aldı.

11) Musa’yı yenen Süleyman, savaşı kazanınca Musanın peşini bıraktı ve onu takip ettirmedi. Artık kendisine rakip görmeyen Süleyman, kendini aleme ve içkiye verdi. Musa ise rumelideki beylerle anlaşıp onlara imtiyazlar vererek çalışmaktaydı. Askerleri toplayıp Edirne’ye dayandı. Durumu sarhoşken hamamda haber alan Süleyman kaçtı.

i) Bir kısım tarihçi Süleymanın haberi veren veziri tartakladığını, yeniçeri ağasının sakallarını kestirdiğini, bunun sebebiyle birçok yeniçerinin Musa tarafına geçtiğini, sonrada kaçarken bir köyde kafasının kesildiğini

ii) Bir kısım tarihçi kaçtığını, köyde yakalanıp bağlandıktan sonra Musa tarafında öldürüldüğünü

iii) Bir kısımda kaçıp, köyde tanınarak öldürüldüğünü

yazmaktadır. Sonuçta Musa, Süleymanı öldüren köylülerin hepsini köyleriyle beraber yakarak öldürmüştür.

12) Musa çelebi, Çelebi Mehmetle yaptığı anlaşmaya itibar etmeyip hükümdarlığını ilan etmiş 1410. Süleymanın yanında yeralan sırplara, çevre beyliklere saldırmış ve İstanbul’u kuşatmış. Bizans imparatoru korkup, rehin bulunan Süleyman oğlu Orhanı rumeliye göndermiş. Musa onu yenip gözlerine mil çektiriyor.

13) Manuel, çelebi mehmete başvurmuş mecburen. Çelebi Mehmeti rumeliye geçiriyor. Fakat Çelebi mehmet yeniliyor ve Bizansa kaçıyor. Sonradan tekrar birliklerini topluyor ve saldırıyor. Yine yeniliyor Musaya. Musa çelebi artık iyice güçlenince çevre birlikler ürkmeye başlamıştı. Çünkü Musa, babası Yıldırm gibi gaddar, cengaver ve cesur bir hükümdardı. Sırplar ve rumeli beylikleri Çelebi Mehmetin imparatorluğunu daha uygun görüyorlardı. Rumeliden de bu birliklerin katılımıyla iyice güçlenen Çelebi Mehmet sonunda Musayı yendi. Yakalanıp öldürüldü ve Çelebi mehmet imparator ilan edildi 1413

14) Fetret devrinde, savaşmaktan ziyade çıkar politikalarını ve ülke ilişkilerini iyi kullanan padişahların daha doğrusu iyi asker ve vezirleri olanın savaşı kazandığı görülüyor. Bizans imparatoru Manuel bu devri iyi kullanarak imtiyazlar almış, böylece devletin çöküşünü 50 yıl daha geciktirmiştir.

Sonraki yazıya buradan

Yıldırım Beyazıd

Önceki yazıya buradan

Haçlı Seferi Ve Niğbolu Muhaberesi

1) Macar kralı Sigismund’un teşvikiyle 1396’da haçlı ordusu toplanıyor. 100-120 bin kişilik ordu Niğbolu’ya geliyor.

2) Yıldırım, bunu haber alır almaz İstanbul kuşatmasını kaldırıp, bütün kuvvetleriyle oraya yönelliyor. 70-80 bin kişilik ordu ve sırp birlikleriyle oda Niğboluna geliyor.

3) Çok iyi komutanlara sahip olan Osmanlı ordusu düzensiz haçlı ordusunu dağıtıyor. Esir edilen fransız şövalyeleri parayla satılıyor. Haçlıların buraya gelene kadar geçtikleri yerleri yakması ve esir almayıp öldürmesi Yıldırımı çok sinirlendirmiştir. Esirlerin çoğunu bu sebeple öldürtüyor. 20 yaş altındakileri öldürmüyorlar tabi ki küçük oldukları için. Neyse Macar taraflarından birkaç yer alınsa da büyüme uygun görülmeyerek buralarda durulmamıştır.1396

4) Yıldırım tekrar İstanbul’u kuşattı. Bütün yemek kaynaklarını engelledi. O zamanlar sur yıkacak toplar olmadığı için, şehrin açlıktan teslimi beklendi. İstanbul’da halk açlıktan kıvranıyordu ve şehir düşmek üzereydi.

Yıldırım Beyazid

5) Manuel’e, imparatorluktan çekilmesi ve Yuannis’in başa geçmesini Yıldırım teklif ediyor. Manuel, mecburen imparatorluğu bırakıp avrupaya yardım için gidiyor. Daha önceden Yuannis ile şehrin teslimi için anlaşan, karşılığında da Moray’ı vermeyi kabul eden Yıldırım, tongaya düşerek anlaşmadan vazgeçildiğini öğrendi. Şehir kuşatılması devam etti.

6) Fransız hakimiyetine giren Ceneviz ve Venedikliler deniz yoluyla İstanbula bir miktar yardım ediyordu, donanması olmayan Yıldırımda ne yapsın içiyordu heralde eheheh

7) Tam “alıyoruz ulan” dendiğinde Timur tehlikesi ortaya çıktı. Neden çıktı anlattık. Yıldırım hızla doğuya gidip Yuannisle ağır şartlar ile anlaştı. Anlaşma şartlarını da Bizans bölümünde anlattık

8) Mora beyi, ortadoks olan şehri katolik rodos şövalyelerine satmış. Fakat halk katolik şovalyeleri görünce onlara saldırmış, isyan etmiş. Yıldırım araya girerek isyanı bastırırmış. Beyde parayı geri vermiş mecburen.

9) Haçlıları fırsat bilen Karaman beyi etrafa saldırmış. Yıldırım bu sefer kesin Karamanlıların işini bitirmek üzere üstlerine gidiyor. Karaman beyi Alaüddini ele geçirip öldürüyor (1397). Alaüddin beyine Yıldırım “neden ayaklanırsın” diye sormuş oda “bende senin gibi beyim, neden ayaklanmayayım” demiş. Tabi kellesi gitmiş.

10) Müslüman Samsun alınıyor. Öbür Samsuna dokunulmuyor.

11) Kadı Burhaneddin’den Sivas ve Malatya alınıyor (1399)

12) Yıldırım, Timur tehlikesi olunca oraya yöneldi. Timur 1398 de İran’ı aldı. Bağdat’ı 1393 ve Hindistan’ı aldı 1399. Beyler Sultan Ahmed ve Kara Yusuf kaçıp Yıldırıma sığındılar. Timur ikisininde verilmesini istiyor ve tabi ki hakimiyetinin tanınmasını, yıldırım red cevabını veriyor.

13) Timur Erzincan, Malatya, Suriyeyi ele geçiriyor 1401. Karşılıklı yazışmalar, restleşmeler Ankara savaşını yaptırıyor.

14) Timur çekindiği için en seçkin birliklerini getirtmiştir. (160 bin) Yıldırım 80 bin kişiydi. Savaşta Timur’da 32 de fil vardı. Tabi bilindiğinin aksine savaşı filler değil, savaş sırasında daha önceden satı alınan kara tatarların Timur’a geçmesi belirliyor.

15) Savaşın kaybedileceğini anlayan şehzadeler birer birer yanlarındaki lala larıyla beraber babalarını bırakıp toz olmuşlardır. Çelebi Mehmet daha küçükolduğunda veziriyle Amasyaya kaçarken onu Süleyman çelebi takip etmiştir. İlginç bir not savaşta osmanlı tarafında bulunan sırp birliklerininde kahramanca savaşığı kayıt edilmiştir (20 bin kişi). Yıldırımla beraber iki oğlu Musa ve Mustafa çelebide esir düşmüştür

16) Süleyman Çelebi Bursaya gitmiş oradanda hızla rumeliye kaçmıştır. Timur, Yıldırımın kızlarından birisini torununa nikahlamıştır. Ayrıca ele geçirilen beylikler geri iade edilmiştir. Daha sonra İzmire gidip rodos şovalyeleriyle savaşıp orasını da almıştır (1402). Yaklaşık 15 günde alınan İzmirin ele geçirilme süresinin Yıldırmı şoke ettiği yazılır. Aydınıoğullarına burası verilmiştir.

17) Süleyman çelebiye tanıması için elçi göndermiş, oda kabul etmiştir. İsa çelebi, çelebi mehmet kardeşlerde hakimiyetini kabul emişlerdir. Bizans impartoru osmanlıya verdiği verginin aynısını vermeyi kabul etmiştir. Mısır ve memlük sultanları da hakimiyetini tanımıştır. {anlayacağınız Timur anadoluya mısıra falan ayarı vermiştir. Kendi merkezlerine çok uzak olan bu yerleri vergiye bağlayıp, işgal etmemiştir. Tabi en büyük amaç Osmanlıyı parçalamak, çünkü çok büyüdüklerini görüp birazda çekinmiştir ilerisi için. Sonuçta onları dağıtmış, kendisi adına tehlike kalmamış, anadoluyu bölmüş ve gitmiştir}

18) Heryeri dağıtan Timur memleketine Yıldırımla dönmek istemektedir. Tabi canlı olması çok önemlidir. Çünkü o dönemde Yıldırım dünyada adını duyurmuş çok büyük bir komutan, devlet adamıdır. Tebasına “işte ben bunun gibi bir cengaveri yendim, esir ettim” diyerek gösteriş yapmak istemektedir. Yıldırım da kendisini zehirleyerek öldürmüştür. Timur cenazeyi Musa çelebiye vererek onunla göndermiştir (1403) {tabi bazı tarihçiler “kendini öldürmemiştir” dese de ki osmanlı tarihi böyle yazar, diğer tarihçilerin hemen hemen hepsi kendisini zehirlediğini söylemektedir. Yıldırımın zaten ölmeden önceki konuşmaları, beni oraya canlı götüremeyeceksin tarzı cümleleri olayın açıklayıcısıdır. Yıldırım kendini zehirlediğinde onu kurtarmak için en iyi doktorlarını görevlendirse de ölmüştür. Bir kısım tarihçilerde “müslüman adam intihar etmez” diyerek tarihe inanılmaz bir bakış atarak, alen delona taş çıkartmışlardır}

19) Yıldırım, hırçın, inatçı ve hiddetli bir hükümdar olarak tanınır. Kendisine baş kaldıran ne halka ne asilere göz açtırmamıştı.  Aleme, kadına, içkiye düşkün olduğu, son zamanlarında çok fazla içki içtiği buda asabiyetini artırdığı görülmektedir. Bunların dışında mükemmel bir komutan, asker ve devlet adamıydı. Korkusuz ve ordu önlerinde savaşan yapısı askere büyük cesaret verirdi. Tek hatasını Ankara savaşında yapmış, onun neticesinde de ölmüştür.

20) Osmanlı artık fetret devrine girmiş, şehzadeler arasında taht kavgaları başlamıştır. Artık entrikalardan, ayak oyunlarına hangisi daha iyi oynarsa oyunu o kazanacaktır.

Sonraki yazıya buradan