Ölü Canlar

Büyük yazar Nikolay Vasilyeviç Gogol’un okumadığım romanlarından bir tanesini de yeni bitirdim.

Yazar romanında 1800’lü yılların ortalarında bir şekilde zengin olmaya çalışan Çiçikov’un hikayesini anlatıyor. Çiçikov, Rusya’da ki bir yasal boşluğu kullanarak çiflik sahiplerinden yakın bir zamanda ölmüş olan kölelerini satın almaya çalışıyor. Ölen fakat resmi olarak yaşayan bu kölelerin vergilerini ödeyen çiftlik sahipleride biraz şüphelenseler de seve seve bunları satıyorlar.

Aslında bir dolandırıcı olan Çiçikov’un ölü canları kullanarak devletten para alma amacının anlatıldığı ve başından geçen roman salt bir dolandırıcılık hikayesinden ziyade dönem Rusya’sının yaşantısı ve insan karakterini çok güzel ortaya koyuyor. Devlet kadrolarındaki rüşvet ve kokuşmuşluğu anlatırken yine bu memurların karakterlerini ve zayıflıklarını/egolarını muazzam kaleme almış. Lakin eserin sonlarına doğru eksiklikler ve kayıp sayfalar can sıkıyor.

Gogol romanı yazarken ki bunalımında bir papaz ile yazışıyor. Papaz “İnsanları yeni bir yola yöneltmek düşüncesini sana şeytan vermiştir. Bütün yapıtlarını şeytan yazdı senin. Ruhunu kurtarmak istiyorsan edebiyatı bırak!” demesi üzerinde bazı sayfaları ne yazık ki yakmıştır.

Yakılan kısımlar ve eksikliklerin yanında eserin sürükleyicilikten uzak yapısı okumayı zorlaştırmaktadır. Bunun dışında Çiçikov roman içerisinde zengin olmaya çalışan erdemsiz, karaktersiz ve kusurlu biri olarak lanse edilmektedir. Fakat yine de ahlakını kaybetmemeye çalışmaktadır. Çiçikov sadece zengin olup gelecekte ailesi ve çocuklarına güzel bir yaşam bırakmak istemektedir. Yani “O çalmasa başkası çalacak” diyen insanlardandır.

Neyse uzatmayalım. Gogol’un bunalımından dolayı 17 yılda yazdığı ve bitirmediği eser dönem edebiyatı için önemli bir değerdir. Mutlaka kütüphanenize alın efendim.

Hoşçakalın.