I.Murad

Önceki yazıya buradan

I.Murad Ankara Savaşı Sonuna Kadar

1) Hamidlerden parayla alınan şehirler ve Germiyanın hem kızını hem toprağının alınmasıyla, Osmanlı devleti Karamanlılara iyice komşu oluyor.

2) Karamanlılara I.Murad kızı Melek hatunu veriyor. Karamanlılarsa Osmanlının rumelide yayılmasını ve Hamidlerin parayla toprak satmasını çekememiş. İleride sürekli sınırı aşıp Osmanlıya saldırıyorlar. “Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu” da buradan gelmiş hadi vereyim yine bilgiyi. Karamanlılar birçok yoldan yıpratıyorlar Osmanlı devletini. Sırpları kışkırtmaktan, haçlılarla işbirliğine kadar gidiyor. {tabi ne yazıkki yine bazı tarihçiler karamanlıların bu hareketlerini şerefsizlik, hainlik, gayri müslimlik, sebepsiz yere saldırganlık olarak özetliyorlar tarihte. İyide adamlar zevkine saldırmıyorlar ya kardeşim, o zamanların en büyük beyliğiyken bunun eriyip gittiğini görüyor Karamanlılar. Osmanlı gittikçe büyürken Karamanlılar doğuyla uğraşıyorlar. Ki en önemli etken, Osmanlının yeterince kuvvetlendiği zaman kendi işlerini bitireceğinin bilinmesi. Osmanlı tarihte çoğunlukla kendisine saldırmayana saldırmasa da, bu ilerde arap topraklarını almak için Karamanlılara saldırmayacağı anlamını taşımıyor. Karamanlılar her fırsatta saldırıyor, fakat birçok kez politika/müslümanlık/rumeli saldırıları bu beyliği kurtarıyor}

3) Karamanlılar kıpırdanınca, I.Murad bunların üstüne yürüyor. Tarihin akışını değiştiren savaşta iki tarafta da 70 bin askerin olduğu görülüyor. Fakat savaşlarda tecrübeli osmanlı komutanları ve yanlarındaki sırp, bizans, rum, bulgar kuvvetleri savaşın kazanılmasını sağlamış 1387. Karamanlılar asker vermeyi ve vergiyi kabul ediyor

I.Murad

4) İşte bu savaşla Anadolunun en kuvvetli beyliğini yenen Osmanlının sesi iyice duyulmuş

5) Bosna kralı, Karamanlılarla savaşan Osmanlıya karşı hemen harekete geçip macar, sırp, bulgar krallarıyla konuşuyor. Casuslarıyla bunu haber alan I.Murad hemen rumeline hareket ediyor. Bulgarlara uç beyleri birleşmemesi için saldırılar yapılıyor. Anadolu beyliklerinden askerler alınıp Kosovaya gidiliyor. Düşmanın daha fazla olduğu savaş kazanılıyor 1389

6) I.Murad galibiyetten sonra gezerken Miloş tarafından hançerleniyor. İşte hikayeleri var, kesinliği olmamakla beraber bırakın ben müslüman olucam deyip padişahın eteğini öperken hançerliyor deniyor vs. Tabi orda parçalara ayrılan Miloşunda Kosovada daha sonra türbesini yapıyorlar bizim türbenin karşısına sanırım. Ağır yaralanan padişah hemen çadıra götürülüyor. Devlet erkanınında kararıyla çadıra oğlu Yıldırım Beyazıd çağırılıyor ve padişahlık ona bırakılıyor.

7) Savaşta yine kahramanca savaşan büyük bir asker olan diğer oğlu Yakup düşmanı kovalıyor tabi o sırada. Dönüşünde çadıra çağırılıyor. Zafer sevinciyle çadıra giren Yakup Bey boğduruluyor.

8) 29 yıl hükümdarlık yapan I.Murad, 37 savaş yapmış ve hepsini kazanmıştır. Mükemmel bir komutan olup, avrupadaki karışıklıklardan fevkalade faydalanmıştır {söyledik karışıklıkları}. Osmanlı onun zamanında imparatorluk olmuştur.

9) Daha sonra imparator Yıldırım Beyazıd yenilenlerle vergi ve asker verme karşılığı anlaşmıştır. Ayrıca kızı Marya yıda almıştır.

10) Anadoluda I.Murad ın ölümüyle isyanlar çıkmıştır. Karamanoğlu başta, Hamid, Aydın ve Germiyanlarda katılıyorlar. Yıldırım hepsine ayarı verip vergiye bağlıyor. Bu seferlere sırp askerleri ve bizans askerleride katılıyor.

11) Macar kralı bulgarlarla işbirliği yapıp ayaklanıyor. Bunların üstüne giden Yıldırım bulgarların başkentini alıp ortadan kaldırıyor.

12) V.Yuannisin ölümüyle, oğlu Manuel topuk yaparak İstanbula gidiyor. Yıldırım kendisinden izin alınmadığı için istanbulu bahaneyle muhasara ediyor 1391

13) Anadoluda yine karışıklık çıkıyor. Kadı Burhaneddin ile mücadele oluyor. Yıldırım, oğlu Çelebi Çehmeti oraya gönderiyor. Amasya, Tokat, Merzifon, Osmancık dolayları alınıyor, Çelebide orada kalıyor 1393

Sonraki yazıya buradan

Osmanlıda Rumeli İlerlemesi

Önceki yazı burada

Geldik nihayet Osmanlı dönemine, genel hatlarıyla avrupanın o dönemki durumunu anlattım. Avrupada Papa nedir onuda yazayım arada yine. Bizansın durumunu görüyorsunuz, hristiyanlık alemindeki mezhep çatışması, yine Timur gelişi tarihin akışını değiştiriyor. Bunların ışığında devam edelim;

Osmanlı-Rumeli İlerlemesi

1) Orhan gazi ölüyor (1360). I.Murad, diğer iki kardeşini öldürüp padişah oluyor. {Yine burda özellikle vezir ve Divan üyelerinin kimin padişah olacağı konusunda büyük ihtimal etkili olduğunu görüyoruz. Benim USA daki tarihçi dayım Fatih ile kanın bozulduğunu dediği vakit bunu kastettiği anlaşılıyor. Yani, anlattık padişahlar kendilerine anlaşmalar karşılığı verilen prenseslerle evleniyorlar. Tabi bunlardan da çocukları oluyor. İşte daha ilk başta türk soyundan gelen I.Murad padişahlığı devam ettirmiş. Diğer kardeşi, Halil Kantakuzenin kızı Teodoranın oğlu, diğeri İbrahim ise III.Andronikosun kızı Asporçanın oğlu. Yabancı gelinlerden doğan çocuklar belli ki saf dışı bırakılmışlar}

2) Orhanın ölümüyle fırsat bulup Ankarayı alan ahilerin üstüne yüründü. Ahiler korkup şehri geri verdi (1362)

3) Rumelide yayılım başlıyor. Rumelide bir kısım topraklar zayıf bizansın, doğu balkanlar Bulgarların, yukarısı sırpların elinde. Fakat sürekli birbirleriyle savaşıp zayıf düşmüşler. Özellikle katoliklerin, ortadokslara eziyetleri ve zorla mezhep değiştirmelerini istemesine karşılık, Türkler bunu araç olarak kullanmışlar, halka iyi davanıp dinlerini korumalarına müsade etmişlerdir. {tekar yorumlayayım. Burda bizim dinimizdeki üstünlük dolayısıyla halka zulm etmemek, yada yağma yapmamak değilde, bir siyasi ilerleme için çatışmaya girmediği anlaşılıyor}

4) Edirne ve civarı alındı (1363)

5) Cenevizlilerin yardımıyla gemilerle ele geçirilen yerlere anadoludan halklar yerleştirilmiş

6) Sürekli savaşıldığı için asker ihtiyacı artmış. Bu sebeple ele geçirilen yerlerki hristiyan gençlerden askere alınanlar olmuş. Yeni çeri ocağının temeli acemi ocakları açıldı. Böylece ilk düzenli birlikler organize edilmeye başlandı.

7) Papanın teşvikleriyle sırp, macar kralları Edirneye yürüdü. Düşmanın durumunu öğrenmek isteyen Hacı İlbey Meriç nehrini geçerken düşmanı gördü. Düzensiz düşmana gece yarısı saldırıp orduyu dağıttı (1364). Daha sonra bu büyük zaferi çekemeyen lala Şahin paşa, Hacı İlbeyi zehirleyerek öldürttü {bu tarihte, osmanlı sarayındaki büyümeyle beraber iç çekişmelerin, ayak oyunlarının başladığı görülüyor. Yani daha ilk başlarda başlamış yozlaşma. Fakat devlet çok güçlü olduğu için koku yayılmasada zayıflayınca işin suyuda çıkmış. Büyük vezirlerin, komutanların iki üç şerefsiz uğruna öldürüldüğünü görüyoruz üzücü bir şekilde}

8) Merkez Edirne tekrar alındı 1365

9) Kırklareli ve civarı alındı 1369

10) Bulgar kralı Şişman Yuvan başa çıkamayınca anlaşmaya vardı. Vergi vermeyi kabul etti. Kızkardeşi Maryayıda I.Murada nişanladı

11) Makedonya çevresinin fethi 1372

12) Sırplar hakimiyeti kabul etti 1372

13) Rumelide savaşların sonu, anadoluya geçildi. Islahat hareketleri, camiler, yapılar inşa edildi. Germiyen hükümdarı kızını Yıldırıma verdi, topraklarınıda Osmanlıya bıraktı. Hamidoğlu topraklarının bir kısmını Osmanlıya sattı 80 bin altına. Osmanlı kuzey ve batıda karamanlılarla komşu oldu 1378

14) Rumelide seferlere devam 1380. Arnavutluk yakınları, Sofya alındı 1386. Sırp despotu vergiyi artırdı.

15) Fakat heryer işgal edilmedi (örneğin Arnavutluk ve Epir). Buda Osmanlının ilerlemede çok dikkatli ve bilinçli ilerlediğinin bir göstergesi. Daha öncede yazdık şehrin alınmasından ziyade şehrin bakımı ve geliştirilmesi önemli. Osmanlı merkeze uzaklık arttıkça daha dikkatli davranıyorlar.

Sonraki yazı burada