İslamda Barış Ve Şeriat Yönetimi II

Bir önceki yazımı uzun süre evvel yazmıştım. Okumadıysanız o yazıdan sonra buraya geçin lütfen. Önceki yazımızda anlatılan ve tasvir edilen “İslami Hoşgörü ve Yaşam” kavramının aslında tarihte böyle olmadığını anlatmıştım. İslami hoşgörü ve yaşam tarzı Hz.Muhammed’in dönemi ve onun hemen ölümünden sonra tarihte bir daha pek görülememiştir. Bu ister Asya ister Arap veya Anadolu bölgesinde ki islam devletlerinde veya toplumlarında olsun böyledir. Tarihin içerisindeki Osmanlı İmparatorluğunun aslında İslam Devleti olmadığının ortada olması en büyük örneklerden bir tanesidir. Yine önceki yazıda bundan bahsetmiş ve aslında şu an benimsemeye çalıştığımız “İslami Hoşgörü” yaşantısının laik cumhuriyetle tasavvufi boyutta değerlendirilmeye başlanarak geniş anlamda insanlara yansıtıldığını söylemiştik.

Yani arkadaşlar anlatılmayan ve bahsedilmeyen bir İslami gelişimimiz bulunmakta. Şimdi en başa yani müslümanlığın doğuşu sonrası olayları tarihi olarak ele alalım. Hz.Muhammed dönemi çok anlatıldığı için geçiliyor. Zaten dediğimiz gibi onun hoşgörüsü ve yaşantısı ile bir alakamız yok fazla. Başlayalım ve kısaca anlatalım bakalım. Eminim ki bildiğinizi sandığınız islami tarihine bakışınız değişecektir;

İslam’da ilk ayrılık Hz.Muhammed’in ölümünün ardından meydana gelen halife sorunu sırasında ortaya çıkmıştır. Peygamberin ölümünden sonra Müslümanlar halife sorununa çözüm getirmek için bu mevkiye kimin layık olduğu konusunda aralarında tartışmaya başlarlar. Yaşlı ve saygın Müslümanlar ortaya atılan vasıflara en uygunu olduğu için Hz.Ebubekir’i halife olarak seçerler. Hz.Ebubekir’in seçilmesinde ilk Müslümanlardan olması ve Hz.Peygambere yakınlığı büyük rol oynar (bazı kaynaklar Hz.Ali seçilmesi istendi fakat Hz.Ayşe istemiyor dese de fazla kurcalamanın bir manası yoktur çünkü net değildir). Hz.Ebubekir’in ölümünün ardından Hz.Ömer ikinci halife olarak seçilir. Ardından Hz.Ömer’in düzenlenen bir suikast sonucu ölmesi üzerine hilafet makamına Hz.Osman geçer. Bu arada Hz.Ali’nin şahsî meziyetlerinin bu göreve daha uygun olduğunu düşünerek, asıl halifelik hakkının Hz.Muhammed’in yeğeni ve damadı Hz.Ali’ye ait olduğunu savunanlar ortaya çıkar. Böylece Hz.Osman’ın halife seçilmesi ile birlikte Müslümanlar arasında huzursuzluk ve ayrılıklar ortaya çıkmaya başlar.

sahabe

Hz.Osman’ın da şehit edilmesinin hemen ardından 656’da Hz.Ali halife seçilir. Ancak Hz.Osman’ın öldürülmesi ile birlikte ayrılıklar artık iyice belirginleşir ve Hz.Ali Medine’de istikrarın sağlanması gibi büyük bir sorunla yüz yüze kalır. Aralarında Talha, Zübeyr ve Peygamberin eşi Hz.Ayşe’nin de bulunduğu bir grup Hz.Ali’den Hz.Osman’ın katillerinin bulunarak cezalandırılmasını isterler. Bir süre sonra bu taleplerinin gerçekleşmediğini belirterek Hz.Ali’ye karşı çıkmalarım müteakip 656 yılında tarihe “Cemel Vakası” olarak geçen hadise yaşanır. Yani Hz.Muhammed’in eşi Hz.Ayşe (ilk halifeliğide muhtemelen engellediği Hz.Ali’yi ) Hz.Osman’ı öldürtmek veya öldürenleri gizleme ile itham eder ve halifeyi öldürmek için savaşa kalkışır. Bu vaka olarak bahsettiğimiz bildiğiniz savaştır aslında ve tarihte müslümanlar arasındaki ilk iç savaştır ki Hz.Muhammed’in ölümünden sadece 24 yıl sonra gelinen nokta peşi sıra gelen 3 halifenin ikisinin öldürülmesi ve dördüncüsünün de iç savaş ile halifeliğine başlamasıdır.

Bu olayda aralarında Talha ve Zübeyr’in de bulunduğu önde gelen çok sayıda sahabe ölür. Sonrasında Şam valisi olan Muâviye, Hz.Osman’ın katlinden dolayı kısas talep ederek Hz.Ali’ye biat etmeyi reddedince, 657 yılında Hz.Ali ve Muaviye arasında vuku bulan “Sıffın Savaşı” gerçekleşir. Savaşta zor durumda kalan Muaviye taraftarları Kur’ân’ın hakemliğini talep ederek, mızraklarının ucuna Kur’an yaprakları asarlar. Yapılan görüşmeler sırasında bir sonuca varılamayınca, Hz.Ali’nin saflarında bölünmeler yaşanır. Hz.Ali daha sonra “Haricî” olarak adlandırılacak olan bu ayrılıkçı gruba karşı sert tedbirler almasına rağmen, bu gruba mensup Abdurrahman İbn Mülcem isimli bir şahıs tarafından 661 (660) yılında kendisine karşı gerçekleştirilen bir suikast sonucunda öldürülür. Dolayısıyla Hz.Osman’ın son yıllarında ortaya çıkan ayrılıklar ve anlaşmazlıklar Cemel ve Sıffın savaşlarının ardından daha da belirgin bir duruma gelir ve bu nedenle Hz.Ali’nin halifeliği çok kısa sürer. Hz.Ali’nin halifeliği döneminde şiddetle devam eden bu olaylar, onun 661 yılında şehit edilmesiyle daha da alevlenir.

Hz.Ali’den sonra halifelik makamı altı ay kadar süren Hz.Hasan dönemini bir kenara bırakacak olursak, rakibi olan Muaviye’ye ve daha sonra onun sülalesi Emevilere geçer. Emevi hanedanı halifeliği yaklaşık yüzyıl (661-750) elinde tutarken, Hz.Ali’nin soyundan gelenler ise halifeliği tekrar Emevilerin elinden almak için mücadeleye girerler.

Hz.Ali ve Hz.Fatıma’nın büyük oğlu Hz.Hasan babasının ölümünün hemen ardından bazı Küfeli ailelerin desteğiyle halifeliğini ilan eder; fakat kısa bir süre sonra Muaviye ile anlaşarak halifelikten çekilir. Hz. Hasan’ın ölümünün ardından Şiîler halifeliği Emevilerin elinden tekrar almak ve halifelik makamına Hz.Hasan’ın küçük kardeşi Hüseyin’i geçirmek amacıyla yeniden girişimlerde bulunurlar. Hz.Hüseyin ise kendi taraftarlarına çok güçlü durumda bulunan Muaviye’ye karşı o ölmeden hiçbir girişimde bulunmayacağını söyler.

Kerbela

Halifeliğin babasının ölümüyle elinden alınacağını çok iyi bilen Yezid (Muaviye’nin oğlu ) planını yapar. Babası öldükten hemen sonra Hz.Hüseyin ve ona sâdık kalanlar 10 Muharrem 61 Cuma (10 Ekim 680) tarihinde Kerbela’da 4.000 kişilik Emevi ordusu tarafından katledilirler. Hz.Hüseyin’in Kerbela’da feci bir şekilde şehit edilmesi, Hz. Peygamberin bütün Müslümanlara emaneti durumunda bulunan Ehl-i Beyt’e azami saygı, sevgi ve bağlılık hisleri ile dolu samimi Müslümanları derinden sarsar ve kalplerinde kapanmaz bir yara açılır.

Aslında bu acı hadise, Hz.Ali ve oğullarının haklarını aramak ve intikamlarını almak için, ister samimi ister başka amaçlarla olsun ortaya çıkan bir takım zümrelerin kamuoyu oluşturmasına ve siyasi manada Şiîliğin ilk işaretlerini veren bir takım hareketlerin başlangıç noktası haline gelmesine neden olmuştur. Bu açıdan “Kerbela Vakası” ve ondan sonraki olaylar ilk Şiî hareketlerinin çıkış noktası denebilir.

Süreç içinde oluşan muhalif tavırlar sonucunda Sünnîlik ve Şiîlik arasında keskin ayrımlar ortaya çıkmaya başlar. Daha sonraları Şiiler de kendi aralarında oluşan muhalefetten ötürü çeşitli gruplara ayrılırken, zaman zaman sessiz kalırlar. Bu süreç içerisinde Şiî-Emevî çatışmaları devam ederken, Abbasîler Horasan bölgesinde faaliyetlere başlar. 750’de Büyük Zap Irmağı kıyısında Emeviler ile yapılan savaşı kazanarak, kendi hanedanlıklarını kurmuşlardır. Böylece Hz.Ali döneminden beri Şiilerin Emevilere karşı mücadelesinde önemli bir etmen olan Irak-Suriye çekişmesi, Suriye aleyhine son bulur. Bu süreçte siyasi ayrılık içine giren İslam toplumunda Şiiler yeniden yapılandılar.

Son yazımız ile bu konuyu artık kapatacağız arkadaşlar..

Sonraki yazı için buraya

Reklamlar

“İslamda Barış Ve Şeriat Yönetimi II” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.