Yakın Siyasi Tarih – XVI. – 1977 Genel Seçimleri

Yakın Tarih serisinin üç ayrı dizisi bulunmaktadır. Yakın Siyasi Tarih – Yakın Kültür TarihiYakın İktisadi Tarih

Yakın Siyasi Tarih yazıları 16 yazıdan oluşmaktadır;

Yakın Tarih Giriş

Yakın Siyasi Tarih I, Yakın Siyasi Tarih II, Yakın Siyasi Tarih III, Yakın Siyasi Tarih IV, Yakın Siyasi Tarih V, Yakın Siyasi Tarih VI, Yakın Siyasi Tarih VII, Yakın Siyasi Tarih VIII, Yakın Siyasi Tarih IX, Yakın Siyasi Tarih X, Yakın Siyasi Tarih XI, Yakın Siyasi Tarih XII, Yakın Siyasi Tarih XIII, Yakın Siyasi Tarih XIV, Yakın Siyasi Tarih XV

ve genel değerlendirme için son 2 yazımızı okuyabilirsiniz;

Yakın Tarih Genel Değerlendirme I

Yakın Tarih Genel Değerlendirme II

1) Genel seçimlere büyük bir Kıbrıs Gazıyla giren Ecevit belkide o zaman için doğru olanı yaptı ama seçimler istediği gibi gitmedi;

CHP %41,4, AP %36,9, MHP %6,4, MSP %8,6 oy aldı.

2) Ecevit en fazla oyu aldığı halde tek başına iktidar olamıyordu. Kimse CEHAPE ile koalisyona girmek istemiyor ve işi yokuşa sürüyordu. 1978 Ocak ayında II.Milliyetçi Cephe hükümeti gen soru ile düşürülerek (ülkede istikrarsızlık, çatışma ortamı dolayısıyla) Ecevit tarafından yeni bir hükümet istemsiz kuruluyor.

20151106_165407

3) Ecevit ABD ile görüşmelerde bulunsa da ambargo kaldırılmıyor. Oda “eeeh o zaman Sovyetlerle kanka olurum bundan sonra” diyor. İşte bu hareketi sonrası ipler kopuyor. Malatya belediye başkanına bombalı bir paket gönderiliyor ailesiyle beraber parçalanıyor. 22 Aralık 1978 Maraş’ta tarihe “Maraş Katliamı” olarak geçen bir mezhep saldırısı yaşanıyor ve 109 kişi ölüyor 176 kişide ağır yaralanıyor.

4) Halk baktı devletin bir şey yapacağı yok kendisi mahallelerde direniş komiteleri kurarak kendi güvenliğini sağlamaya çalışıyor. Halkın polise ve askere fazla güveni yok artık. Komünistlik ve faşistlik adı altında çatışmalar, ölümler gırlar gidiyor.

5) Bu arada “neden bu kadar gerilim” diyorsunuzdur. Çünkü ABD’nin ülkede gerçek müttefiki kalmıyor. Ambargonun kaldırılmasını isteyen Milliyetçi Cephe hükümeti ABD’den yine red cevabı alınca ABD üstlerini kapatıyor! İnanılmaz karardan sonra işte ülke yangın yerine dönüyor aslında. ABD bu tarihten sonra MHP-CHP ekseninde halk katliamını içlerine 1950 yıllarında yerleştirilen MİT ajanlarını kullanarak gerçekleştiriyor. Elbette darbe yıllarına kadar. Olayların darbe sonrası bıçak gibi kesilmesi bunun bir kanıtıdır gerçi çok kanıt var. Günümüzde devlete güvensizliğin sebebi yine MİT içerisindeki ajanlardır. Artık kim kimdir bilemiyoruz onun için Adnan Menderes ve devamı olduğunu iddia edenlere soracağız öbür dünyada.

20151106_165434

6) 14 Ekim 1979 yılında hükümeti tekrar kuran Demirel IMF’nin manyak para politikalarını ülkeye uygulamaya başladı. Ülkenin bu politikalar ile ilerlemeyeceğini mantıklı insanlar biliyordu da işte bunu sunan kimdi? Adını duymuşnuzdur; takunyalı kardeşlerden birincisi Turgut ÖZAL

7) Sonunda 12 Eylül 1980 darbesi sonrası ülke yeni bir anayasa ile ABD ve onun hükümetlerinin ekseninde daha rahat yönetilmeye başlandı. Süleyman Demirel sonraki yıllarda bazı yazı ve röportajlarında “kendisinin çok fazla kullanıldığını, demokrasi ve insanlık için daha fazla şeylerin yapılması gerektiğini” söylemiş ve geçmişte yaşanan bazı şeylerden dolayı pişman olduğunu dile getirmiştir. Gerçekten Süleyman Demirel özellikle Cumhurbaşkanı olduktan sonra oldukça demokratik ve uzlaşmacı bir lider haline gelmiştir. Artık anayasayı veya insan hakları bildirgesini mi yuttu bilemiyoruz.

8) Demirel’in son kullanma tarihinin bitmesiyle meydanlarda anti ABD ve anti komünist gençlerden oluşan karmaşık ortamın temizlenmesi, yeni bir Türkiye gençliğinin bilinçli inşasına başlanması gerekiyordu. Nasıl ki 1960 darbesiyle sendika kurma, sivil toplum kuruluşlarına özgürlük, yeniden bağımsız üniversite ve bilimsel eğitim, özgürlükçü bir anayasa ve örgütlenme, anaysa mahkemesi falan getirilip halk hareketi devam ettirilmeye çalışıldıysa, 1980 darbesinden sonra da tam tersi “fazla düşünmeyen, etliye sütlüye karışmayan, dini ve eleştirisiz sorgusuz eğitim” sistemi yaratılarak 1960 yıllarının yarattığı gençlerin oluşması engellendi. Çünkü bu gençler farklı dünya görüşlerine sahip olsalar da geçmişten gelen din/kültür yapısından dolayı ister “dindar” ister “solcu” veya ister “milliyetçi” olsun her zaman özgür ve tam bağımsız bir ülkenin yaşamasının hayalini kuruyorlardı. Emperyalizme karşı durmaya çalışan bu gençler ABD güdümüne giren ordu vesayeti yüzünden işkenceler gördüler, hapis yattılar, sürgün edildiler.

20151106_162743

9) Çoğunun sol görüşlü aydın olması dikkate değer bir tespit olacaktır. Bunun en büyük sebebi ise çoğu aydın, yazar, şair, düşünür ve gazetecinin “solcu” veyahutta “komünist” olarak damgalanmasından ötürüdür. Ülkenin izlediği emperyalist yolu dile getiren, petrollerini, madenlerini, şirketlerini, bankalarını vs. “yabancı teşebbüs yatırımcısı yatırım yapıyor” diyerek onları satan/devreden, sattığı için müdürlükler, evler, arsalar, şirketler alan böyle bir siyasi/askeri çıkar çevresini eleştiren insanlara takılan yaftadır. Yapılan yolsuzlukları, vurgunları, birden zengin olan siyasetçileri ile yine ve sürekli aynı çerçeveye kandırılarak oy veren eğitimi düşük bir halk kitlesi ve elbette bundan nemalanan işini gören orta/üst tabaka kesimin iktidarlarına sahne olmuştur. Bu rastlantısal değildir. Yani 1955 yılında “ABD emperyalizmine karşı duralım” diyene “ne yani komünist mi olalım” cevabı, 1975 yılında “yeğeninizin hayali ihracatı için devletten haksız kredi verilmiş sayın Demirel” diyene “vermişsek biz vermişizdir” cevabı, 2015 yılında “yolsuzluk yapılıyor” diyene “yol yaptık beğenmiyor musunuz?” cevabı verenler değişmiş midir?

10) Yakın siyasi tarih çok yakına gelmeden bitirilir arkadaşlar. Ben 1990 yılına kadar yazmayı düşünüyordum ama ne bileyim. Şimdi siyasi olarak etkileri bu yıllara dayanacağı için pek girmek istemiyorum. Ama Demirel sonrası darbe ile yerleştirilen “Ilımlı İslam” yapısının sonuçlarını şimdi yaşıyoruz işte. Uğur MUMCU’nun taaa 1977 yıllarındaki yazılarında sivriltilen Korkut ve Turgut ÖZAL kardeşlere değinmesinin nasıl 1990’lı yıllarda ete kemiğe büründüğünü görüyoruz. Neden diyorum? Çünkü sivriltilen bu kardeşler 1977 yılında mal varlıklarının kısıtlı olduğunu kendileri açıklamışlardı Uğur MUMCU’nun yazısından biliyorum. 1977 yılında “iki evim ve otomobilim var başkada Allah’a hesap veririm” diyen bu “takunya kardeşliği” gelişen 15 yılda yani 1992 yılında sadece gayrimenkul servetlerini 50 katına çıkarttıklarını açıklamışlardı (154 ev!). İşte onlar bunu açıklarken benzer yıllara yakın tarihlerde Tayyip Erdoğan’da parmağındaki yüzüğü çıkartarak “bütün servetim bu yüzük” dedikten bir kaç yıl sonra “Eğer duyarsınız ki Tayyip Erdoğan çok zengin olmuş, bilin ki haram yemiştir” diyecektir. 1999 yılında söylediği bu sözden ne tesadüftür ki 15 yıl sonra yani 2014 yılında ülkenin en şatafatlı binasına daha doğrusu sarayına geçmiş bize sırıtmaktadır. Mal varlığı tam bilinmemektedir elbette ama gelen gideni aratırmış.

20151106_165641

11) Bir diğer ilginç nokta orta doğu ile yakın ilişkiler kuran ülkemizin başbakanlarının enerji bakanlıklarına kendi tanıdıkları veya mümkünse yakın akrabalarını özellikle geçirmeleridir. Korkut ÖZAL darbe sonrası hemen Enerji Bakanlığını almış ve birden ailecek zenginleşmiştir. Akabinde Tayyip Erdoğan’ın damadını Enerji Bakanı yapması şaşırtıcı mıdır? Bunun takdirini de size bırakıyorum. Bildiğimiz bir şey varsa dünya petrol şirketleri ve onun ile yakın ilişkiler kuran bu adamların zenginleşmesi ve yapılan anlaşmalarla neler döndüğünün saklı kalmasıdır. Enerji Bakanları ve devlet başkanlarının şirket/ailesel ilişkileri 1977 yılından itibaren ÖZAL ailesi için ortaya konulmuştur. İlişkiler genel olarak Orta doğu petrollerinin Türkiye’ye taşınması ve buradan İsrail ortaklığında diğer ülkelere satışını kapsamaktadır. Petrolün gelişi ve taşınma izinleri işte bahsettiğimiz “aile şirketleri” tarafından organize edilmekte ve kaymağını yemektedirler. Bu halk tarafından bilinmekte midir? Ders alınmış mıdır? Halk “nasıl oluyor da petrol şirketlerinde yöneticilik yapanlar her zaman ülkede enerji bakanlığına oturuyor aile zenginleşiyor” demiş midir? Bu ülke sormayacak ama Allah soracak hesabını kaçış yok. 

12) Yani… yani değişen bir şey yok. Aziz Nesin’in ünlü “Zübük” tiplemesi vardır. Halkı kendi çıkarları doğrultusunda “cami yapacağım baraj açacağım ey müslümanlar” diyerek kandıran Kemal Sunal’ın da filminde oynadığı ünlü bir kitaptır. Onun gibi siyasi yaşamımız. Zübük sürekli değişiyor. Gelen mal varlıklarını kat be kat artırarak siyasette yüzünüze gülüyor, onu asgari ücrete eşek gibi çalışan adam savunuyor. Bu böyle devam ediyor çok partili yaşantımızda. Ayrıntılarına girmediğim siyasi haritada konuşulan gündem maddeleri de aynıdır. İşte “bor maden rezervinin yüzde bilmem kaçı bizde” den tutun “Ayasofya’yı cami yapalım” tartışmasına kadar boş beleş muhabbetlerle gündem geçiyor onlar zengin oluyor ve ülke borca batıyor. Diğer nokta ise sürekli bir “dünya liderliğine” soyunmamız! Dünyanın bizim yönetimimize, adaletimize, dinimize ihtiyacı varmış havası yaratılarak yaratılan aşağılık kompleksinde mutlu olan boş tartışmalarla geçen ömürler. Sürekli bir gösterişte İsrail/ABD düşmanlığı fakat perde arkasında petrol şirketleriyle ortaklıklar/yöneticilikler ve İsrail/ABD dostluğu. Ne diyelim uzatmadan siyasi durumu burada noktalıyorum. Belki 1990 yıllarını sonradan ekleyebilirim. Eline Kuran alıp kent kent “Allah’ın kitabından ayetler okuyan” darbeci bir paşayı anlatmak lazım yanide çok yakın. Şimdi tekrar cumhuriyet başlangıcına gidelim ve Osmanlı devletinin iktisadi yapısını, cumhuriyetin ekonomik kalkınma hamlelerini, çok partili rejim döneminden sonra yapılan düzenleme/yatırımları anlatalım. Ondan sonra da kültür/sanat atılımlarını aynı sırayla anlatarak bahsettiğim Siyasi/İktisadi/Kültür tarihi serimizi sonlandıracağız arkadaşlar.

Sonraki yazıya buradan

Memleketimden İnsan Manzaraları V

Bir önceki yazı için buradan

20150817_175650

Merzifon Kara Mustafa Paşa camisinin ön tarafında belediyenin yaptırdığı bir kulübe bulunmakta. İçerisinde turistler içinde güzel bir kuş bakışı maket bulunmakta.

20150817_165840

Yukarıya çıkmaya devam ettiğinizde Merzifon Belediyesi’ne ulaşıyorsunuz. Önünde bekleyen aracın kime ait olduğunu öğrenemedim. Yoksa kiralık mı satın almışlar soracaktım. Belediye madem el değiştirdi CEHAPE oldu bunlardan tasarruf yapmaları lazım tabi konuşmayla olmaz.

20150817_162101

Merzifon şehir stadı kentin tam ortasında bulunuyor. Bu resimde gördüğünüz ise idman tesisi. Stat çevresi ve içerisi maç olmadığı zaman halka açık genelde. İnsanlar spor yapıyor, aletleri kullanıyor veya koşuyor. Hemen yanındaki spor salonu ise yine baya dolu denilebilir. Benim bildiğim kızlar voleybol takımı, deplasmanlı ligde bir basketbol takımı, judo/karete tarzı bir belediye takımı da alt yapısıyla beraber buraları kullanıyor. Elbette birde futbol takımı var tabi.

20150817_170912

Yukarı mevkilerde Merzifon üniversitesi ve Fen lisesi bulunmakta. Üniversite bölümüne bakamadım ama Fen Lisesi oldukça güzel görünüyor gerçekten. Başarı oranı yine yüksek bir okul diyebiliriz. İnsanın okuyası gelir lan bu okulda 🙂 Yine etrafta görebileceğiniz hemen hemen bütün ilkokul/lise dolaylarında basket potaları bulunmakta ve her okulun sahası ve kapalı spor salonu neredeyse var.

20150817_171016

Resimde gördüğünüz yer Merzifon Fen lisesinin hemen yanında bulunan eski Amerikan Koleji. Ermeni saldırılarından sonra buraları terk edilmiş ve bir daha da kullanan olmamış. Oldukça harabe olan bu tarihi yer ve burada yaşayanlara saldırılar sebebiyle ABD’nin boğazlara uçak gemisi yolladığını ve savaş ile hükümetimizi tehdit ettiğini biliyor muydunuz?

20150817_171114

Aslında burası da tarihi bir mekan olduğundan kültür bakanlığı tarafından tekrar restore edilerek ziyarete açılabilir. Bu şekilde bir yapının atıl durması üzücü gerçekten.20150817_151155

Yine şehir yapısından bir iki resim koyarak artık bitirelim. Bazı arkadaşlarıma anlatıyorum ama inanmıyorlardı. Merzifon şehir içi hariç sanırım ana hatların hemen hemen hepsi bu şekilde çift şerit geliş ve gidiş şeklinde düz yollara sahip. Görüldüğü gibi öyle dar falan değil baya baya geniş ve güzel bir şehirleşme var.

20150817_151328

Yine bir arkadaşıma Sapanca çarşısındaki yol genişliği kadar kaldırımlar olduğunu söylemiştim de inanmamıştı. İşte gördüğünüz gibi kaldırımların genişliği Sapanca çarşı içindeki yolların genişliği kadar. Yani artık yapılaşmayı mı önceden planlamışlar yoksa Sapanca Belediyeciliği mi öngörüsüz bilemiyorum ona siz karar verin.

20150817_175418

Burada ki tabelalar dikkatimi çekmişti. Şehrin bütün tabelaları bu şekilde altın sarı yaptırılmış. Belediye görüntü kirliliğini önleme maksadıyla ve turizm amacıyla buna yönelmiş ve herkes böyle yapmış. Yani kafasına göre tabela dönemi yok burada. Belli bir renk ve dizayna sahip olmalı. Bu kural resmi kurum ve özel teşebbüslerin hepsini kapsıyor.

20150817_175553

Buraya ekleyemediğim bir çok şey var daha. Cidden çok büyük bir hastanesi bulunmakta hatta iki hastane var (diğeri askeri hastane). Belediye oldukça iyi nasıl diyeyim asfalt makinesi falan var kendileri yapıp döküyorlar. Sayısız bahçe ve park bulunuyor. Şehirler için anıtlar yapılmış. Belediye kendi çabasıyla konservatuvar açmış.

20150817_165645

Şehrin bir çok noktasında yatır, tarihi mezarlar var. Bunlar yıkılmamış tabi böyle korunmaya çalışılmış. Efendim başka nedir kafeler var gençlerin oturup bir şeyler yiyebileceği. Ben bir iki yer gördüm adam birasını içiyor yemeğini yiyordu kafe tarzı. Hava alanı bile var. Askeri bir hava alanını dönemin belediye başkanı (eski AKP’li) proje geliştirerek halka kazandırmış. THY seferleri var büyük şehirlerden.

Ha “kardeşim ne övdün Muğla gibi mübarek” diyebilirsiniz. Kötü yanı var mı? Soğuk işte baya da rüzgarlı bir şehir Merzifon. Tabi bu sayede yazın sivrisinek derdiniz olmuyor ama soğuk arkadaşlar öyle böyle değil 🙂

Eskiden çok sevmezdim burayı ama zamanla yaş ilerledikçe bu sessiz sakin Anadolu şehrini sevmeye başladım diyebilirim. Tarihi bir şehir olmasının yanı sıra nemsiz ve sert iklimi vücudu zinde tutuyor. Trafik ve gürültü çok az. Köken karışımı neredeyse yok denilebilir. En önemlisi halkı bağnaz değil buda sanırım önemli bir seçenek ki özellikle Anadolu şehirleri içinde çok önemli denilebilir. Burası Bodrum değil ama kız arkadaşınızla da gezip biranızı içebileceğiniz, tarihi hamamında yıkanıp spor yapabileceğiniz, müzik konserlerine veya sinemaya gidebileceğiniz oldukça gelişmiş bir şehir.

Ne diyelim yolunuz düşerse bu söylediğim yerleri gezmek gerek bir günde olsa. Oralarda olursam sizi ağırlarım da inşallah. Gerçi memleketimizde gurbette olduğumuzdan oraları zor.

Hadi herkese selamlar Amasya’dan

Memleketimden İnsan Manzaraları IV

 

Bir önceki yazı için buradan
20150817_175718

Geçen yazımızda anlattığımız tarihi bedestenin üst tarafında ise ünlü paşamız Merzifonlu’nun camisi bulunmakta. Eğer ilk yazımızda bahsettiğimiz baharat çarşısına sağdan girmeyip düz giderseniz bu fotoğraftaki noktaya çıkacaksınız. Zaten hepsi yan yana efendim. Burası önceden dükkanlarla doluyken restore edilmesi sonucu önü açılarak cami ortaya çıkartılmış oldu. Buradan bakışta caminin hemen arkası tarihi bedestene doğru çıkmanızı sağlar.

20150817_180339_Pano

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa çok inatçıymış arkadaşlar. Hani belki eşek inatçılığı falan buradan mı geliyor bilemiyorum. Veziri Azam iken (baş vezir) batı seferlerinde karşısında ordu duramıyormuş. Fakat kah o kale kah bu kale derken yazın bitmesine yakın ana mevki olan ve alınamayan Viyana’yı almak istemiş. Fakat etrafını almadan ve kışın bastırmaya yakın zamanında oraya saldırmak pek akıl karı olmadığından diğer vezirler ve askerler tarafından eleştirilmiş. Merzifonlu dedik ya inatçıymış kendisine bu şekilde karşı gelenleri Fatih Terim gibi “Ders almam, ders veririm lan” diyerek aşağılıyor ve kızıyormuş. Kimse bu sebeple sesini çıkartamaz olmuş.

20150817_180524_Pano

Merzifonlu yine bir gün yemekteyken oldukça değer verilen ve yaşı da ileri olan yaşlı bir uç beyine fikirlerini sormuş. Yaşlı adamda Merzifonlu’ya dönüp “Paşam siz pilav önünüze geldiğinde gidip tam ortasından mı yoksa kenarlarından mı yiyerek yemeğe başlarsınız?” demiş. Kara Mustafa Paşa da “Bu nasul sorudur? Elbette ki kenarlardan yiyerek başlarum” demiş. Yaşlı amcada “O zaman neden kenar kaleler alınmadan gidip Viyana’ya saldırı yapıyoruz. Kışı bekleyelim ertesi sene alırız paşam” deyince Merzifonlu Kara Mustafa Paşa çok kızmış. Vermiş veriştirmiş, hakaretler etmiş yaşlı adama. “Sen savaşmaya savaşmaya iyice işi unutmuşsun yaşlanmışın” benzeri cümleler ile çok giydirmiş ve rezil etmiş oradakilere. Hal böyle olunca hatta beylerden birisi bir bahaneyle kuşatmaya da katılmamış. Ayrıntılarını ilerde tarih bölümünde yazacağım. Neyse işte ordu kış başlangıcında kuşatmayı başlatıp yemek ve soğuk sıkıntısı başlayınca ordunun dağılmasına kimse sesini çıkartmamış içten içe kin beslenmiş paşaya. Ordu bozgunla birden dağılınca Paşa hatasını anlamış. Çok iyi bir komutan ve yönetici olduğu için kaçan orduyu geri planda yeniden toparlamış (kaçan orduyu toparlamak çok zordur). Hazırlıkları yapmış, tekrar düzenlemelerde bulunmuş, seneye kesin alınacağını etrafa söylemiş. Pişman olmuş dinlemediği için etrafındakileri tabi. Fakat işte bu hazırlıkları yaptığı sırada Mustafa Paşayı çekemeyen bazı vezirlerin gazına gelen padişah IV.Mehmet fermanla onu boğdurtmuştur. Bunu bekleyen ama yinede suçu olmadığına inanan paşa ise sesini çıkartmadan fermana boyun eğmiştir. Çok büyük bir komutan olan paşamız tarihçilerin tahminiyle “eğer ölmeseydi seneye Viyana’yı alırdı” diye fikir yürütmektedirler. Gerçi bilemeyiz ama bu buhranlı dönemde ölen vezirden sonra ülke sadece 15 yıl içerisinde çoğu toprağını elinde tutamamış ve batışa giden sürece girmiştir. Bunun sebebi de işte haksız katledilmeye sebep olan şerefsiz hırsız vezirler yalakalardır.

20150817_175909

Cami ve arkasındaki bedesten Kara Mustafa Paşa tarafından 1660 yılında yaptırılmıştır. Şehrin tam merkezinde olup oldukça da güzel bir camidir gözden kaçmaz yani. Dikdörtgen planlı, tek kubbeli ve minarelidir. Cami önündeki Şadırvan ünlüdür. Şadırvanın içine 1875 yılında Zileli Emin manzara resimleri çizmiştir. Hala güzel bir biçimde bulunmaktadır. Yine cami içerisinde yapımıyla beraber dikilen iki çınar hala durmaktadır. Gerçekten çok ilginç geliyor 1660 yılında dikilen çınarlara yıldırım isabet etmiş ama hala ayaktalar biz ölünce de muhtemelen ayakta kalacaklar.

20150817_180250_Pano

İlk resimden Merzifonlu camisine girmeyip yukarı devam ederseniz hemen solda yine ünlü bir cami ve yanında medrese bulacaksınız.

20150817_175251_Pano

Amasya’da şehzadelik yapan ve Lale Devri sonunda ülkenin padişahlığını mücadelelerle kazanan Çelebi Mehmed buraya bir cami ve medrese yaptırıyor. Bu arada o “t” değil “d” olacak beyler neyse. Önünde park olan bu medrese ve cami çok daha eski olup 1414 yılında yaptırılmıştır. Şu anda görüldüğü gibi park yeniden restore edilmektedir. Merzifon’da her yerde bir çalışma ve restore girişimi vardır arkadaşlar yatmıyorlar yani.

20150817_173925

Medrese içinde eskiden kafe ve çay bahçeleri bulunurdu. Ramazan ayında sahur zamanı burada insanlar çay içer simit falan yer sahuru geçirirdi. Şimdi kültür bakanlığı burayı dini eğitim veren medrese haline getirmişler. Amerika’daki dayım buna kızarak “her yere medrese diksin ipneler” tepkisi verse de ben beğendim. Tarihi yapıların tekrar bu şekilde kullanılması güzel. Ha eğitim laik olmalı canım onda fikrim değişmedi. Fakat bunları da tarihi sürecinde bu şekilde değerlendirmek hem kültüre sahip çıkma olur hem daha doğru olur kanaatindeyim.

Devam yazımızla son resimlerimizi koyup dosyayı kapatalım arkadaşlar hoşçakalın..

Son yazı için buradan

Öyle Günler Gördüm Ki

Öyle günler gördüm ki, aydın gökler kararıp
Bahtım bir bulut gibi üstüme çöker oldu,
Her gözümü yumunca tanıdık yüzler görüp,
Hayaller alev alev beynimi yakar oldu.
Ümitsizlik, gariplik dört tarafımı sarıp
Yüzüm sırıtsa bile, içim yaş döker oldu.

Her sabah ilk ışıklar gözlerimi oyardı,
Uyanan taş duvarlar iniltimi duyardı.

Öyle günler gördüm ki, duvarlar gelir dile,
Gözümde canlanırdı eşkıya masalları.
Varlığımı sarardı, hain bir isteyişle
Görmediğim yumuşak bir düşmanın elleri
Kafada çelik gibi fikirler dursa bile
Kalplerin eksik olmaz böyle zayıf halleri:

Bazen kendi kendimin elinden kurtulurdum,
Kalbimi bir çamurda çırpınırken bulurdum.

Öyle günler gördüm ki, dost dediğim insanlar
Ben yanına varınca dudağını kıvırdı.
Bir zamanlar yanımda ağız açmayanlar
Sırtımı sıvazladı, bana öğüt savurdu.
Silahsız gördüğüne saldıran kahramanlar
En alçak tekmelerle beni yere devirdi.

Ruhum bir heykel gibi düşüp parçalanırdı.
Bu sesleri duyanlar gülüyorum sanırdı.

Öyle günler gördüm ki, tabanca şakağımda
Tasarladım aydınlık dünyayı bırakmayı
Gönlüm acıklı buldu, en ateşli çağımda
Sönük bir yıldız gibi boşluklara akmayı
Tabancanın namlusu ısındı yanağımda,
Parmağım istemedi tetiğini çekmeyi

Bir sonbahar yağmuru gibi içim ağlardı
Bir şeyler fakat beni yaşamaya bağlardı.

Ey bir tane sevgilim, ben bugün yaşıyorsam
Sanma ki hayat tatlı, insanlar hoş olmuştur,
Dağ başında bir kaya gibiyim şöyle dursam
Etrafım eskisinden daha bomboş olmuştur
Yalnız sana borçluyum bugün dünyada varsam:
Seni her andığımda gözlerim yaş olmuştur

Yaşlar ki bir ırmaktır, dertleri sürür gider,
Gözyaşları içinde seneler yürür gider.

Yok olmak isteğiyle kalbim attığı zaman,
Bana: Yaşa der gibi gülen senin yüzündü.
Dizlerim bir batakta yorgun yattığı zaman
Bacaklarıma kuvvet veren senin hızındı.
Yaşaran gözlerimde, güneş battığı zaman
Sıcak bir yuva gibi tüten senin dizindi.

Sen aklıma gelince her şey gülümserdi.
Ağaçlar şarkı söyler, rüzgar tatlı eserdi.

Ey sevgilim, bilirsin benim ne çektiğimi:
Garip başımın derdi bir yürek taşıyorum.
Anlarsın niçin uzak yerlere baktığımı:
İçinde yaşanmaz bir dünyada yaşıyorum.
Görünce gülme sakın çırpınıp aktığımı:
Ilık ve aydınlık bir denize koşuyorum.

Sen benim sevgilimsin, sevsen de, sevmesen de,
Aradığım yerlere benzeyiş buldum sende.

Sabahattin Ali

Yakın Siyasi Tarih – XV. – 1973 Genel Seçimleri

Bir önceki yazı için buradan

1971 Muhtırası sonrası yapılan birbirinden anti demokratik hareketlerle beraber tekrar seçim yapılıyor;

1) CHP 185, AP 149, MSP(Erbakanın Partisi) 48, DP(Süleyman demirelden ayrılanlar) 45, MHP 3 milletvekili alarak seçim sonlanıyor. Yüzdeler ile CHP %33, AP %29, DP %11, MSP %11, MHP %3 almış. Yani değişen pek bir şey yok. Orta sağ niteliğinde olan ülke toplamda %40 oy alırken içine Erbakan oluşumunuda katar isek %51 oy alınmıştır. Tek fark sağdaki bölünmedir.

20151106_162128

2) Koalisyon için AP ile kimse hükümet kurmak istemiyor. Görüşmeler sonrası CHP-MSP partisi ilginç bir koalisyona imza atıyorlar. 1974 yılı “laiklik” karşıtı ile “komünizm yanlıları” olarak adlandırılan iki partiyi birleştiriyor. Neden peki? Sebebi Kıbrıs bunalımı. Yani “bu ortamda bir hükümet kurulmalı” diyerek ülkeyi lidersiz bırakmamak.

3) Muhtıra sonrası içeriye atılan kişileri de kapsayan bir “Genel Af” çıkartılıyor. Fakat bu toplumda huzursuzluk yaratıyor. Hem tabanın laik/islamcı olması dolayasıyla hemde Süleyman Demirel’in ABD goygoyundan dolayı tabi.

4) Fakat 1974 yazında Yunanistan’daki askeri rejimden cesaret alan EOKA’ların (Kıbrıs’ta kurulan silahlı yunan örgütü) Kıbrıs darbesini yapmaları uyuşmazlıkların üstünü bir süre örtüyor.

5) 1971 muhtırasıyla yasaklanan bazı tarım ürünleri (ABD askerlere yasaklatıyor artık siz ülkede kimin borusunun öttüğünü düşünün) Ecevit ve Erbakan’ın sert eleştirilerine maruz kalıyor. Ecevit tehditlere boyun eğmeyip haşhaş ekimine izin veriyor. Elbette ABD ve diğer ülkelerden ambargo yememiz gecikmiyor. Bu olay ülkede 1964 Kıbrıs sorununda olduğu gibi bir anti ABD dalgası yaratıyor.

20151106_162200

6) Millet islamdı laiklikti tartışmasını bırakıp “ülkemde neyi istersem onu ekerim lan dingil” furyasına kapılıveriyor. Kim hariç? Süleyman Demirel ve saz arkadaşları bunun kabul edilemeyeceğini, ABD’nin büyük bir ülke olduğunu falan filan diyerek yıkama yağlamaya devam ediyorlar tabi. Türkiye anlaşma gereği garantörlüğünü kullanarak operasyon yapacağını söylüyor. NATO “sen artık bizim ordumuza bağlısın öyle kafana göre oraya buraya giremezsin silahlarını gemilerini araçlarını biz verdik lan sen kimsin?” diyor. Türkiye’dekiler zaten ABD ambargosu yemiş “başlatma NATO’dan ulan” diyerek harekete geçiyorlar.

7) İşte artık o gazla sanırım Türkiye bir çıkartma yapıyor. Saldırı bölgelerini geri alıyor sınıra kadar geliyor. Erbakan “buraya kadar geldik hepsini alalım gitsin” diyor. Ecevit ise “olm zaten ABD ambargoyu koydu, asker çıkarttık diğer ülkeler de ambargo koydu. Millet tüp gaz kuyruklarında, petrol krizi yaşıyoruz. Zaten 2015’li yıllarda 30’lu yaşlardaki kişiler bu kuyrukları “neler neler gördük ahhh ben gözlerimle gördüm o 1974 kuyruklarını” diye anlatacak işimiz zor. Daha fazla karşımıza almayalım adamları haklıyken haksız duruma düşmeyelim” diyerek ayak diretiyor. Ecevit hadi “bir yere kadar Erbakan ile gitti ama bunlar ilk fırsatta bizi bırakır seçime gidelim ne duruyoruz erken seçimse erken seçim!” diyor ve sallıyor elini Bahçeli gibi. Sonra çay içiyor birde üstüne.

8) Tabi diğer liderler ABD’ye kafa tutmuş, istediğini ekerim biçerim diyen, birde üstüne Kıbrıs’a asker sokan Ecevit’in avantajlı olduğunu bildiğinden seçim istemiyorlar. Fakat Kıbrıs savaşı sırasındaki sert tutumun Ecevit tarafından malzeme yapılması halk arasında gerilim yaratıyor. Zaten Demirel’in tavrı ABD yanında “vay komünistlere işbirliği yaptınız” diye Erbakan tayfasına da laf sokuyorlar. Ortalık gergin yani.

20151106_162327

9) Erbakan desteği çekince hükümet dağılıyor. Uzun süre hükümet kurulamıyor. Nihayet 12 Nisan 1975 yılında bütün sağ partiler birleşerek ilk “Milliyetçi Cephe” hükümetini kuruyorlar. Başbakan tabi İslam Köylü fakir çocuk Çoban Sülo.

10) 1975 sonrası uygulanan ekonomik ve askeri ambargo çok ağır yaralar açıyor. Ülkede iç çatışmalar ve gerilim artıyor. Enflasyon yıllık %30-50 arası oynarken kaos ortamı meydana geliyor. Tabi şimdi birisi çıkıp “ahhhh ahhh ekmek, tüp gaz kuyruklarını gördü bu ülke, petrol bulamadı biz neler çektik su yoktu” derse kafasına yanınızda bulunan sert bir cisimle vurun arkadaşın. Ya o yılları gördüyse savaş ortamını bildiği halde yalan söylüyordur yada zaten geri zekalıdır vurunca belki düzelir. Sonra kaçın ama 🙂

11) Böyle böyle 1977 yılındaki genel seçimlere kadar geliyoruz. Fazla ayrıntıya girmiyorum yoksa çok olur uzar gider. Bizi darbeye götürecek olan bu yıllar çok kritik aslında. Devam edeceğiz efendim

Sonraki yazı için buradan

Yakın Siyasi Tarih – XIV – Adalet Partisi İle Yeni Bir Dönem 1965 Demirel Yılları

Bir önceki yazı için buradan

Ordu mücadele etmeye çalıştığı kah iç hesaplar, kah ülke yönetimi falan derken 1965 yılına kadar geliniyor. 1965 seçimleri ile yeni bir dönem başlıyor;

1) 10 Ekim 1965 genel seçimleri AP %53 ile açık ara kazanırken CEHAPE %28,7 TİP ise %2,9 oy alabiliyor. Yani bir kısmı eski Demokrat Partili olan yeni bir parti aynı oyları alarak yeniden iktidara geliveriyor. Yani abi “nasıl oluyor ya halkın yarısı oy veriyor bunlara” sorunuzun cevabı burada. 1950 seçimlerinden beri (eğer başka bir sağ parti oyları bölmez ise ve kuvvetli bir lider var ise) oyları alıyor ve ülkeyi yönetiyor. “Ahhh o yıllar yok mu ekmek kuyruklarıııı” dönemi çook eskiden II.Dünya Savaşı veyahutta ABD’ye kafa tutulan Ecevit/Erbakan hükümetinin yediği ambargodan dolayı olmuştur. ABD’ye kafa tutan ambargoyu yemiş, kredi alamamış, ekonomisiyle oynanmıştır. Ülke 65 yıldır bu adamlar tarafından yönetilmektedir lakin bütün kötü yönetimin suçu karşı taraftadır. İktisadi politikalarda açacağım buraları.

20151106_161130

2) Ekonomik canlanma oluyor hemen (dikkat edersek ABD yanlısı orta sağ parti iktidara gelince hep ekonomik canlanma görülür. Bu yurt dışından akan paralar ile sağlanan sahte rüşvet paralarıdır) Dünya ekonomik ilişkilerde bir yumuşama yaşanıyor. Yurt dışlarında “ooow sayın Demirel” manzaraları falan. Ulan ne oldu da birden kucak açtınız ülkeye? Montaj üretimin artması ile tıpkı DP ilk yıllarındaki gibi halkın adamı “Çoban Sülo” imajı seviliyor. Fakir bir aileden gelen köylü Çoban Sülo alıyor şapkasını ve geziyor meydanları. “Ben köylünün yanındayım, ben yol, baraj, hastane, cami yapacağım eski dinsiz günler geride kaldı” diyor. Tabi bizim İslam Köylü fakir bir ailenin müteahhit çocuğu Sülo öyle değil ileride çıkacak bunlar. Amerika’da okuyan, Morrison şirketlerinin Türkiye sorumlusu olan Sülonun daha sallayacak çok şapkası olacak. Ama komik adam canım. Merak edenler için geniş özeti bir başka yazımda. Ha birde “bu adamlara kim oy verdi, bunlarda %50 almışlar nasıl oluyor?” diye sorarsanız kimseyi bulamazsınız karşınızda. Hepsi bunlara küfürler eder. Ama gider yine benzeri %50’yi bulur. Bu tarihin tekerrürüdür başka bir şey değildir.

3) Karşı cephe muhalefet edenler baraj/yol değil daha çok sosyal adalet ve özgürlük talep ediyor bu yıllarda. Halkta bunları istiyor ama ilk önce ekmek/su onlar için daha önemli. Hele barajlar yapılsın, hastaneler açılsın da sonra bakarız demokrasi falan.

4) CEHAPE bu hezimetten sonra kendi içinde yeniden bir yapılanmaya gidiyor. Yeni başkan Bülent Ecevit olurken partiyi ilk defa ortanın solu olarak nitelendiriyor (Şimdide Kılıçtaroğlu var benzerler aynı tas aynı hamam)

5) Türkiye İşçi Partisi ilk defa meclise girerken mecliste özellikle toprak reformunu, imzalanan ikili anlaşmaların iptalini, petrol/madenlerin millileştirilmesini, yabancıya teşvik kanunun iptalini vs. istiyorlar. Elbette Süleyman Demrel “böyle isteklerin ülkeyi ancak komünistliğe götüreceğini” söyleyerek tınlamıyor. “Büyük Türkiye” palavrasını ilk ortaya atan Süleyman Demirel oyunu görüyor yani! 1971 yılındaki askeri muhtırada TİP partisinin başkanı Behice Boran ve bir çoğu komünistlikle suçlanıp 6-15 yıl hapis cezası alıyorlar. Dönem komünist avı yani.

20151106_161517

6) CKMP yani Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi şimdiki MHP’nin eski versiyonudur. Küçük toprak sahipleri ve esnafın çıkarları için hareket eden CKMP sonradan beklediği desteği bulamayarak küçülüyor. 1961 darbesinin radikal subayları (14 veya 15 adet) sürgün edilmişti ya. İşte bunlar geri geldiği zaman destek alıp MHP oluşumuna zamanla giriyorlar.

7) MHP kapitalizm/komünizme karşı, %100 yerli milli özgür bir Türk toplumu (Dokuz Işık) ile yeniden dünyaya egemen olan bir yapıyı istiyor (auuuuuuuu) Çoğunluğu vatansever, milliyetçi, gözünü kırpmadan canını feda edecek kadar yürekli ama biraz çabuk gaza gelen genç bir Anadolu tayfasından oluşuyorlar.

8) MNP yani Milli Nizam Partisi ise Anadolu’daki orta/küçük iş yeri sahiplerini temsilen kuruluyor. İTÜ öğretim üyelerinden Erbakan hoca efendinin partisi “Müslüman Türkiye” iddiasıyla yola çıkıyor. Mülkiyete karşı, helal kazançlı ama özel teşebbüse yönelik bir yapı bu. Ağır sanayi hamlelerini destekleyen, Avrupa Ortak Pazarına girmek istemeyen, özgür müslüman bir devlet isteyen kişilerden oluşuyordu. Parti kurulduktan birkaç yıl sonra Laikliğe aykırı olduğu için kapatıldı. (vay sen misin özgür müslüman yapı isteyen yani)

9) 60-70 yılları arasında işçi sendikaları ve özerk üniversiteler sayesinde sivil siyasette bu yapı içerisinde bulunmakta. Bunlar daha çok özgürlükçü/bağımsızlık hayaliyle hareket eden yine vatanını milletini seven gençlerden oluşmakta. İlerleyen yıllarda bazı grupları Leninist/ Maozist yapının denetiminde hareket edeceklerdir.

10) ABD karşıtı eylemler ve sivil örgütlenme, iktisadi hayatta Demirel ile gelen rahatlamaya rağmen yinede kırılamamıştı. İşte geçen 5 yıl sonunda 12 Mart 1971 yılında ordu bir muhtıra yayınladı. Görünüşte iktidardaki AP ve Demirel’e yönelik olan bu muhtıra aslında farklı bir yere darbeyi indirecekti.

11) Tıpkı Menderes zamanında olduğu gibi ordu içerisinde kapitalizm karşıtı özgür Türkiye isteyen genç askeri örgütlenmenin palazlanmasına karşı dönemin genel kurmay başkanı ve kuvvet komutanları bu sefer beklemeden harekete geçerek yönetime el koymuşlardır. El koyuşun peşinden işte bu özgürlükçü çerçevedeki 5 paşa, 1 amirali ve 35 albayı ordudan atıyorlar. (muhtemelen ABD bunu planlamıştı). Bu ordudan atılan ve sadece özgür bir Türkiye isteyen vatansever adamlara sivil hayatlarında bütün kapılar kapanmış çoğu işsiz güçsüz sürgün hayatı gibi bir ülkenin kayıp hayaletleri olmuşlardır.

12) Peşinden yapılan bu müdahalenin amacı ülkede artık gittikçe palazlanan kapitalizm karşıtı, yeni devletçi, milli kalkınma yolundaki aydın, gazeteci, yazar, hoca vb. kişileri ya “komünist” ya “Atatürk düşmanı” ya da “Turancı” diyerek içeri atmaktı. (İlhan Selçuk ve Uğur Mumcu mesela atıldı çok var). Yani özetle 60 sonrası ülke düşünmeye başladı. Özgürlük hakkı talep edilmeye başlandı ve buda ABD’nin işine gelmedi. İstediğiniz tarafa yaslanın. İster Erbakan ile “bağımsız bir müslüman ülke” ister Türkeş ile “bağımsız bir türk ülkesi” ister de Ecevit ile “bağımsız bir sosyal ülke” kısmında yer alın aynı sonuca ulaşırsınız; Milli sermayeye dayalı, yerli malına önem veren, markalaşan, dışa mümkün olduğunca az bağımlı olan, milli madenleri/fabrikaları/şirketleri olan bir ekonomik politika istiyorlar. Düşünsel olarak ise ayrım dindar/türkçü/sosyal olmak üzere farklılaşıyor. Lakin temelde aynılar bu partiler aslında. Kim değil? Onuda anladınız siz..

20151106_161809

13) 17 Mayıs 1971’de İsrail başkonsolosu THKP-C tarafından kaçırılınca kadim dostumuz İsrail’e çok ayıp edildiğini düşünen paşalarımız bunu bahane ederek sayısız kişiyi tutuklattı. Artık kim varsa “sen teröristmişsin gel bakayım” diyerek içeri alındı (Beyaz toroslara selam olsun)

14) Bakın bu askerlerin yaptıklarını dikkatli okuyun lütfen. AP-CHP’nin temsil ettiği tarafsız bir başbakan (oda Nihat Erim anasını satayım) tarafından yönetilen 14 kişilik teknokratlar kabinesi ülkeyi yönetmeye başladı. (Kabileye dönüş yani bir nevi)

15) Fakat 1961’in özgürlükçü anayasası ile tekrar başlatılan toprak, eğitim, bağımsız adalet, milli enerji ve maden reformlarının hepsi durduruldu. (parlamentoda)

16) CEHAPE başkanı Bülent Ecevit “bu nedir lan sirk yaptınız” diyerek istifa etti. TİP söyledik kapatıldı vekilleri 5-16 yıl hapis yedi, MNP laiklikten kapatıldı, ABD/NATO karşıtı sözler söyleyenler tutuklatıldı ve yargılandı (İşte ben buna darbe derim)

17) Krizlerde anayasaya saldırma modası değişmedi. “Biz aslında var ya süper şeyler yapacağız ama anayasa izin vermiyor abi” diyenleri destekleyerek çok güzel ve özgürlükçü olan 1961 anayasasının 3/4’ünü değiştirdiler. Gözaltı süresi 15 güne çıkartılırken, hükümet kontrolünde DGM (Devlet Güvenlik Mahkemeleri) kuruluyor. Yani bir nevi hükümetin yargısı lan ne güzel. (Hayırlısıyla 2015 seçimlerinden sonra başkanlık sistemiyle yeniden kurulur belki elleri ovuşturarak bekliyorlardır)

18) Sendikalar yasaklanıyor. DİSK, DEV-GENÇ, DDKO vb. yasal olarak kurulan sendika ve öğrenci dernekleri gizli örgüt kabul edildi. Mahir Çayan, Deniz Gezmiş bu dönemde silahlı örgüt olarak görüldü ve yargılandı.

Bir sonraki yazıya buradan